Oldpilot.ir | برخورد دو هواپیما در آسمان

پنجه کفش کاپیتان سانحه مرگبار آفرید

" پنجه کفش کاپیتان سانحه مرگبار آفرید ! " عنوان ماجراي واقعي از برخورد دو هواپيما است که بر فراز جنگل هاي آمازون رخ داد . بعد از تحقيقات مفصل مشخص شد نوک کفش خلبان باعث از کار افتادگي سيستم اخطار شده بود ! سازمان نشنال جئوگرافي با تهيه و ساخت مستندي کل لحظات پرواز رو به تصوير کشيد . بنده هم در اسفند ماه ۱۳۸۷ با انتخاب تصاويري گويا گفتار فيلم رو ترجمه و در تارنمايم قرار دادم . متآسفانه به دليل مشکلاتي که براي سايت آپلود کننده تصاوير پيش آمد ، تمام عکس ها از لا به لاي مطالب حذف شد ! لذا در راستاي اصلاح و بازخواني مطالب قديمي ، اين پست بازنشر گرديد . اميدوارم مورد توجه شما ياران قرار گيرد .

راستش رو بخواهيد هفته اي که گذشت شاهد دو خبر مسرت بخش بودم . که خيلي خوشحالم کرد . از اون جايي که يکي از ارکان مهم سايت از روز نخست شکل گيري بر پايه صداقت و رو راستي بنا شده است ، بزودي هر دو مورد رو براي شما ياران همدل و صميمي در پستي مستقل بازگو خواهم کرد .

برچسب ها : کاپيتان جوزف لوپور + کمک خلبان جان هالیدی نو + برزيل + شهر دوس کامپوس + شهر مانائوس + برج مراقبت وی کامور + برج مراقبت پرواز + سيستم اخطار دهنده

بیست و پنجم سپتامبر سال ۲۰۰۶ روز بزرگی برای شرکت خصوصی که جت مدرن ۲۵ میلیون دلاری را از امریکا خریداری کرده بود .. محسوب می شد .

آن ها قبل از پرواز آزمایشی هواپیما .. به مناسبت این روز خاص جشنی کوچک در آشیانه برگزار کرده و با دعوت از شخصیت ها از جمله خبرنگار یک نشریه تخصصی هوانوردی به سلامتی هم گیلاس های شامپاین را بالا بردند ..

" جو شارکی " روزنامه نگار " نیویورک تایمز " که آن روز در مراسم شرکت داشته و در لحظه حادثه درون هواپیما بوده است . او تمام جزئیات رو به دقت شرح می دهد .

" جوزف لوپور " و " جان هالیدی نو " به ترتیب کاپیتان و کمک خلبان این جت مدرن هستند که ظرفیت ۱۳ مسافر را داراست و به تازگی با تغیراتی در بدنه در خط پرواز قرار گرفته است .

هواپیمای جت قرار بود از شهر دوس کامپوس ( Dos Campos ) به شهر مانائوس ( Manaus ) پرواز کند . همه چیز عالی و مرتب به نظر می رسید .

نیم ساعت از پرواز گذشته .. هوا گرم و آفتاب است . و مسافران مخصوص هواپیما از دیدن مناظر سر سبز جنگل های زیر پایشون لذت می بردند .

ده دقیقه مانده به ساعت چهار کمک خلبان سعی می کند با برج مراقبت " وی کامور " بزرگ ترین مرکز کنترل هوایی برزیل است .. تماس برقرار کند . هفتاد و پنج درصد کنترل ترافیک کشور در این مرکز انجام می گیرد .

در داخل اتاق کنترل پرواز بر روی صفحه بزرگ مانیتور موقعیت همه هواپیماها را زیر نظر دارند . شماره پرواز و ارتفاع درخواستی هواپیماها بر روی آن حک شده اند .. و مسئول کنترل به راحتی بر پرواز های منطقه نظارت دارند

همان گونه که در تصویر مشاهده می فرمایید ... شماره N600XL نشاندهنده شماره پرواز جت برزیلی و رقم ۳۷۰ سمت چپ نشاندهنده ارتفاع درخواستی خلبان و رقم سمت راست نشانگر ارتفاع فعلی هواپیماست .. و چنان چه این دو عدد با هم اختلاف داشته باشد ، مسئول کنترل موظف است با خلبان تماس گرفته و وضعیت ارتفاع رو گوشزد نماید ..

کمک خلبان چند بار سعی می کند وضعیت خود رو به مرکز کنترل هوایی اطلاع دهد .. اما تماس برقرار نمی شود . این در حالی است که مسئول کنترل هوایی در مانیتور خود موقعیت آن ها رو دارد

داخل هواپیما مسافران با آرامش مشغول استراحت هستند ... خبرنگار هم با لپ تاپ کذایی خود سرگرم تنظیم گزارش پرواز است ..

کمک خلبان بعد از چند بار تلاش ناموفق مجبور می شود فرکانس خود رو تغیر داده و با ایستگاه قبلی ارتباط برقرار کند ..

عاقبت بعد از چند بار تلاش این بار شخص دیگر از کارمندان مرکز کنترل هوایی برزیل صدای خلبان را شنیده و به ان پاسخ می دهد !!

مسئول کنترل سعی می کند فرکانس تماس بعدی را به خلبان پرواز " ان ۶۰۰ ایکس ال " اطلاع دهد . اما از شانس بد آن ها ، چند رقم آخر فرکانس را خلبان نمی شنود .. هر چه هم مجددآ ارتباط برقرار می کند تماس با مرکز کنترل هوایی بر قرار نمی شود .

در حالی که هواپیما هیچ گونه ارتباطی با مرکز کنترل هوایی ندارد ، هم چنان بر فراز ابر ها در ارتفاع ۳۷۰۰۰ پایی پرواز می کند .. مسافران در حال لذت بردن از مناظر هستند ..

کمک خلبان از این وضعیت واقعآ کلافه است .. چطور ممکنه که مرکز کنترل ترافیک هوایی صدای ان ها را نمی شنود ..!!؟

یک دقیقه به ساعت پنج بعد از ظهر مانده بود که ناگهان صدای برخورد شدیدی با هواپیما شنیده شد !! همه متعجب از این که چه چیزی ممکنه باشه ..!!؟

با صدای برخورد شدید ، هواپیما برای لحظاتی کنترل خودش رو از دست می دهد .. خلبان بهت زده سعی می کند بر اعصاب خود مسلط شده و کنترل رو به دست گیرد .. او از مسافران می خواهد که محکم سر جای خود نشسته و کمر بند ها رو ببندند ...

هیچ یک از مسافران نمی دانند چه اتفاقی افتاده است . روزنامه نگار نیویورک تایمز با بهت و حیرت سعی می کند از پنجره بیرون رو نگریسته تا متوجه شود چه شده است ..!! ؟

ناگهان در کمال ناباوری می بیند نوک بال هواپیما از جای خود کنده شده است !! خدای من چه می بینم .. !!؟ مگه می شه .. !؟ ما به چه برخورد کردیم که بال رو کنده است ..!! ؟

خلبان با فریاد از مسافران می پرسد .. نوک بال کنده شده است ..!؟ وقتی پاسخ مثبت رو می شنود سعی می کند با خونسردی هواپیما رو که دچار لرزش شده بود رو کنترل کند ..

در همین حال سایر مسافران هم به روزنامه نگار پیوسته و با نگرانی به ان چه که اتفاق افتاده بود می نگریستند ... یکی از مسافران خطاب به خبرنگار می گوید .. فکر می کنی به دردسر خطرناکی افتادیم !؟ اما در این لحظه هیچ پاسخی نمی شنود ...

در این لحظه کمک خلبان از کاپیتان خواهش می کند که مسئولیت کنترل هواپیما رو در این لحظه به او واگذار نماید .. و خود به عنوان کمک خلبان انجام وظیفه کند ..!! کاپیتان با خوشرویی می پذیرد .. آخه کمک او تجربه زیادی در پرواز های اضطراری داشت .

البته در چنین مواقعی رفتار و کردار مسافران عجیب و غریب است . مثلآ جناب روزنامه نگار ما برای همسرش نامه ی فدایت شوم نوشته و در لای کیف پول خود قرار می دهد .. تا اگه سقوط کرد .. مدرکی برجای بماند ..

خلبانان در بد ترین شرایط پروازی قرار گرفته اند .. در زیر پای ان ها جنگل آمازون قرار دارد و هیچ مکانی برای فرود اضطراری وجود ندارد ! آن ها باید این جت صدمه دیده رو یک جور هایی سالم فرود اورند . در این لحظه کمک خلبان با جستجو در نقشه های پروازی اش .. یک پایگاه کوچک نظامی رو پیدا کرده و با ان ارتباط برقرار می کند ..

خوشبختانه این بار مسئول برج مراقبت پایگاه نظامی ، صدای آن ها را شنیده و اجازه فرود اضطراری را به ان ها می دهد .. اما هواپیما با مشکل اساسی دیگری مواجه است !! و آن چیزی نیست جزء صدمه دیدن بال و باز نشدن فلاپ های هواپیما ..!!

آن ها می دانند که سرعت فرود آن ها به سبب خراب شدن فلاپ ها بالاست .. دعا می کنند که هواپیمای از انتهای باند خارج نشود .. باند از دور دیده می شود .. آیا شانسی برای فرود بی خطر وجود دارد .... !!؟

هواپیما کم کم ارتفاع خود رو کاهش داده و به درختان سر به فلک کشیده جنگل های آمازون نزدیک و نزدیک تر می شود ...

خلبان از مسافران می خواهد که محکم روی صندلی های خود بنشینند . البته هریک زیر لب دعایی برای سالم فرود امدن هواپیما می خواندند .. با لمس چرخ های هواپیما به زمین .. دلهره خلبانان ان افزایش یافته و از ان می ترسیدند که موفق به توقف به موقع نشوند .. اما با حفظ خونسردی و فشار بر پدال های ترمز عاقبت مرکب اهنی آن ها در انتهای باند متوقف می شود ..

خلبانان از شادی فریادی کشیده و رو به درگاه الهی شکر می کنند .. در کابین مسافران هم از خوشحالی یک دیگر را در آغوش می گیرند .. دقایقی بعد ماموران نظامی برای بازدید وارد هواپیما می شوند .. و ضمن کنترل مدارک مسافران ، گذرنامه آن ها رو می گیرند ...

درست در دقایقی که مسافران نجات یافته به نزدیک ترین پایگاه هوایی منتقل می شدند ، در مرکز کنترل ترافیک اتفاق ناگوار دیگری رخ داد ... یکی از مسئولان کنترل با ناراحتی اعلام کرد که هواپیمای جت مسافرتی " گلد فلایت " از روی صفحه مانیتور او گم شده است ..!!

هواپیمای گم شده یک بوئینگ ۷۳۷ مسافربری بود که ۱۵۴ مسافر را با خود حمل می کرد ..!!

حدود دو ساعت از زمان پرواز جت ۷۳۷ می گذشت و باید نزدیک بزریل می بود .. اما متآسفانه هیچ نشانی از مختصات هواپیما بر روی صفحه بزرگ مرکز کنترل ترافیک هوایی وجود نداشت . آن ها با فرودگاه مانا تماس گرفتند .. اما بی حاصل بود ..!!

در پایگاه نظامی خلبانان غرق در تفکر بودند که چه چیزی به ان ها در ارتفاع ۳۷۰۰۰ پایی برخورد کرده است .. !؟ که به ان ها اطلاع دادند که جت مسافربری ۷۳۷ سقوط کرده است !! شنیدن این خبر خیلی آن دو خلبان رو ناراحت کرد ..

بوئینگ ۷۳۷ دقیقآ در نقطه ای سقوط کرده بود که بال هواپیمای جت کوچک کنده شده بود ..!! یعنی چه ؟ کارشناسان به این نتیجه رسیدند که این موضوع نمی تواند اتفاقی تلقی شود .. آن ها ابتدا نیرو های جستجو و نجات را با هلی کوپتر راهی جنگل آمازون کردند ..

ولی پیدا کردن قطعات هواپیما در میان جنگل انبوه کار بسیار دشواری بود .

سرهنگ دوم " موریرا لیما " از هنگ جستجو و نجات در این باره می گوید .. عاقبت بعد از جستجوهای فراوان ، حدودآ در صد کیلومتری پایگاه نظامی بخشی از قطعات هواپیما مشاهده شد . برای گروه های تحت امر من دسترسی به محل سانحه خیلی دشوار بود ..

عاقبت هلیکوپتر نجات موفق شد در یک بخش جنگل که با تلاش نیروها اماده شده بود ، فرود بیاید . در مرکز کنترل ترافیک اوضاع خیلی به هم ریخته بود .. همه متآثر بودند .. بعضی ها با صدای بلند گریه می کردند ..

بعد از چند روز تلاش مستمر عاقبت گروه های نجات به بخشی از قطعات هواپیما دست یافتند . متآسفانه همه ۱۵۴ مسافر و خدمه بوئینگ کشته شده بودند ..

سرهنگ " روفینو فیرریرا " به عنوان سرپرست تیم بررسی سانحه انتخاب شد . به اعتقاد وی این سانحه در تاریخ هوانوردی برزیل بی سابقه بود .

به گفته جناب سرهنگ .. سر تیم گروه بررسی سانحه ، وقتی ما به محل سانحه رسیدیم ، متوجه شدیم بخش زیادی از قطعات هواپیما در محل نیست !! که نشان دهنده شدت سانحه بود .

قطعات جت تقریبآ تا شعاع دو کیلومتری پخش شده بود .. و نیرو های جستجو گر به زحمت آن ها رو در میان جنگل انبوه و پر از درخت پیدا می کردند .. آن ها اموخته بودند که هر قطعه کوچک ممکن است به درد گروه بررسی بخورد

نخستین استدلال گروه بررسی سانحه این بود که بوئینگ ۷۳۷ قبل از این که به زمین برسد ، در آسمان متلاشی شده و به قطعات متعددی تبدیل شده و سپس به شدت با زمین برخورد کرده است ..

اکثر قطعات هواپیما با تلاش نیرو ها پیدا شدند . اما عاقبت سه روز بعد از حادثه باکس صدای هواپیما پیدا شد . لازم به ذکر است که در جعبه سیاه هواپیماهای مدرن امروزی دیگه از نوار کاست برای ضبط صدای خلبانان استفاده نمی شود . بلکه همان گونه که با فلش نشان داده ام به صورت دیجیتالی مکالمات ضبط می شود .. و این امر کمک شایانی به تیم بررسی می کند . اما بخش مهمی از حافظه دیجیتالی صدا هنوز پیدا نشده بود .. و کار گروه گره خورده بود ..

سرهنگ فیرریرا سرگرم بررسی صداهای کابین جت ۷۳۷ شد . در اولین گام متوجه شد هواپیما در ارتفاع ۳۷۰۰۰ پایی در حال پرواز بوده است که حادثه ناگوار رخ داده است .

او همچنین متوجه شد هواپیما در وضعیت عادی و ارتفاع درخواستی اش پرواز می کرده است . و هیچ نکته غیر عادی در ان ندید .. تا این که بدون دلیل هواپیما به دور خودش چرخیده و منفجر می شود ..!! اخه چرا .. !!؟ چه چیزی سبب این حادثه مرگبار شده است ..!!؟

طبق اطلاعات به دست امده ، هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ یازده مرتبه دور خودش در آسمان چرخیده و سپس منفجر شده است .. !! پلیس تحقیقات سوانح با مراجعه به مرکز کنترل ترافیک ، قصد بررسی مختصات ضبط شده پرواز ۳۰۹ را می کند .. مسئول کنترل می گوید .. هیچ اخطاری از هواپیما مشاهده نکردم .. و مختصات هم چنین چیزی رو نشان می داد ..

خبر حادثه جت سانحه دیده با تصاویر خلبانان آن خبر اول اکثر روزنامه های مهم کشور شده بود .. از طرفی سرهنگ فیرریرا با خود اندیشید .. شاید خلبانان مزبور برای چک کردن هواپیمای جدید خود ، گاهی بالا پائین رفته و از ارتفاع قانونی خویش عدول کرده اند ..!! و این نخستین جرقه برای بررسی بود .

به همین دلیل هر دو خلبان در همان پایگاه نظامی برای پاسخ به سئوالات گروه تحقیق فراخوانده شدند .. تا اولین حدس گروه روشن شود . البته فراموش نکنیم که آقایان از همان روز نخست محترمانه تحت نظر بودند !! خلبانان مدعی بودند در ارتفاع قانونی از شمال به غرب می رفتند .. و هرگز ارتفاع خود را تغیر نداده اند .

با بررسی دقیق تر مختصات جت کوچک تر .. بر ادعاهای خلبانان ان صحه گذاشته شد . و سرهنگ متوجه شد آن ها ارتفاع قانونی خود را لحظه ای تغیر نداده اند .. ! پس چه اتفاقی ممکنه رخ داده باشد ؟ روند بررسی و تحقیق هر لحظه پیچیده تر می شد .

هواپیمای جت کوچک تجاری به سمت شمال ماناوس در پرواز بود . و پرواز شماره ۳۰۹ هم از همین نقطه به سمت جنوب در پرواز بوده است . سرهنگ متوجه این نکته شد که متآسفانه هر دو هواپیما در یک سقف پرواز می کردند !! به دلایل نامعلومی ارتفاع هر دو ۳۷۰۰۰ پایی زمین بود !!

فرمانده گروه تحقیق با توجه به مختصات ثبت شده .. بر روی نقشه قدم به قدم مسیر رو با علامت گذاری بر روی نقشه مشخص کرد .. طبق تئوری او در نقطه ای این دو هواپیما به هم می رسیدند !!

اما همه می دانند طبق قانون و مقررات هوانوردی در تمام دنیا هواپیما هایی که مخالف جهت هم پرواز می کنند ، برای پرهیز از برخورد .. همواره در کالیدور های هوایی هزار پا با هم اختلاف دارند .. یعنی کلیه پروازهایی که به سمت جنوب است باید فرد و بر عکس ان همه پرواز های به سمت جنوب باید ارتفاع زوج داشته باشند . در تصویر این وضعیت به خوبی ترسیم شده است

اما با ترسیم خط فرضی پرواز .. متوجه می شوند هر دو در یک سقف پروازی قرار داشتند .. چرا ؟

برای یافتن کلید معما ، بار دیگر گروه بررسی سانحه به جنگل امازون محل سقوط بوئینگ ۷۳۷ رفته و بال چپ آن را به دقت بررسی می کنند .. با نگاه دقیق در می یابند بخشی از بال به نظر نمی آید که بر اثر برخورد با زمین آن خط و خطوط بر آن نقش بسته باشد ! آن ها خیلی زود متوجه اين واقعيت می شوند که آن قسمت از بال بر اثر سائیدگی بر بدنه هواپیمای دیگری به وجود امده است ! و بقدری ناگهانی بوده است که خلبان جت مسافربری هیچ گونه کنترلی بر روی هواپیمای خود نداشته است . به همین دلیل هم قطعات ان در محوطه ای بزرگ پراکنده شده بود ..!

رئیس گروه تحقیق در ادامه بررسی های خود به این نتیجه رسید که نوک بال صدمه دیده جت کوچک هم آثاری از رنگ هواپیمای پرواز ۳۰۹ را بر روی خود دارد ..!!

خیلی زود ان ها به این نتیجه رسیدند که هواپیماها در لحظه برخورد چیزی حدود ۶۰۰ کیلومتر در ساعت سرعت داشتند .. و در لحظه برخورد ، بال بوئینگ ۷۳۷ قسمتی از نوک بال جت کوچک رو از جای می کند !! و خود در آسمان تکه پاره می شود . حالا سرهنگ دلیل اولیه سانحه رو پیدا کرده است .. اما هنوز دلیل بروز این اتفاق رو نمی داند .. چطور ممکنه دو جت در یک ارتفاع پرواز کرده بدون این که کسی متوجه این موضوع شود ..!!؟

گروه بررسی هر چه بیشتر تحقیق می کردند .. به عجایب باور نکردنی دست می یافتند !! آن ها ابتدا فرم اجازه پرواز هواپیما ها رو بررسی کردند .. در این فرم همان گونه که در تصویر می بینید ، شماره هواپیما و سایر اطلاعات از جمله ارتفاع درخواستی خلبان درج می شود . که در این جا ۳۷۰۰۰ پا را با فلش مشخص کرده ام . سرهنگ بار دیگر به سراغ خلبانان جت می رود . و در باره ارتفاع درخواستی بحث می کند .. برای اثبات گفته های ان ها به مختصات ضبط شده رجوع می کند ..

متآسفانه خلبان هر دو هواپیما درخواست سقف پرواز مشابه ای را کرده بودند .. !! چطور کسی این اشتباه رو متوجه نشده بود ؟ به عبارتی هر دو خلبان با وجود اختلاف مسیر پرواز .. هر دو ۳۷۰۰۰ پایی رو برگزیده بودند !! مشکل به کنترل ترافیک هوایی مربوط می شود که با بی توجهی باعث حادثه ای خونین شده بودند ..

بررسی دقیق تر از دو ساعت صدای ضبط شده جت تجاری .. تیم تحقیق به این نتیجه می رسند که یکی از مشکلات عدم ارتباط خلبان با مرکز کنترل هوایی بوده است . شاید اگه ارتباط میسر می شد ، در درج ارتفاع تصحیح صورت می پذیرفت . آن ها می بایستی تقاضای رسیدن به ۳۶۰۰۰ پا رو می کردند . جناب سرهنگ با بررسی سوابق مختصات ضبط شده صفحه مانیتور مرکز کنترل متوجه اشتباه می شود . همان گونه که در تصویر می بینید .. زیر شماره هر پرواز ، ارتفاع درخواستی و در سمت چپ ارتفاع در حال پرواز نمایش داده می شود .. که در این تصویر هر دو ۳۷ هزار پایی است .

اما در مقطعی به طوری که در عکس می بینید ، سمت راست ارتفاعی که هواپیما پرواز می کرد ، با هزار پا اختلاف ، به ۳۶ هزار پایی رسیده و اپراتور متوجه ان نشده بود .. چرا ؟ و چگونه تغیر ارتفاع سقف پرواز جت تجاری رو متوجه نشده بود ؟

پلیس بررسی سوانح کارمند خاطی رو مواخذه می کند .. او می گوید در لحظه تغیر ارتفاع ، او برای تنفس و استراحت میز خود رو ترک کرده و مانیتور رو به همکارش می سپارد .. و به او تآکید می کند که پنچ فروند ترافیک در منطقه دارند .. از جمله جت تجاری که در ارتفاع ۳۶۰۰۰ پایی است !! وقتی اپراتور دیگر می نشیند .. اشتباه همکارش رو متوجه نشده و نمی داند که جت هزار پا بالا تر از سقف پروازی اش پرواز می کند ..

گروه بررسی بعد از تحقیقات مفصل در جزئیات گفت و گو های خلبانان جت تجاری .. متوجه عدم ارتباط با مرکز شده و می فهمند که آن ها نتوانسته بودند وضعیت خود رو گزارش نمایند .. گروه تحقیق سپس سعی می کند این اشتباه را از زاویه دیگری مورد بررسی قرار دهند .. یکی از مشکلات مرکز کنترل ترافیک برزیل ، در اختیار افراد نظامی بودن اين مرکز است .. که دسترسی به اطلاعات رو مشکل می سازد .. و هر ان چه مصلحت بدانند در اختیار گروه تحقیق قرار می دهند !! در نهایت مسئول کنترل ترافیک به دلیل قصور منجر به سانحه تنها یک سال از کار بی کار می شود .. اما مشکلات هنوز پا برجاست .. اموزش زبان کارمندان و فراگیری لوازم و ابزارهای کنترل ترافیک و ..

اما هنوز یک تکه پازل پیدا نشده بود .. گروه جستجوگر با توسل با ابزار الکترونیکی دنبال قطعه اصلی حافظه هستند .. خوشبختانه بعد از یک ماه جستجو بالاخره پیدا می شود ..

جناب سرهنگ سرگروه تیم تحقیق با پیدا شدن بخشی از حافظه مفقود شده ، این بار دنبال این معما است که چرا خلبان بوئینگ ۷۳۷ متوجه سیستم اخطار دهنده ای که نزدیکی هواپیمای دیگر رو خبر می دهد ، نشده بود !!؟

هیچ گونه پاسخی در مورد عدم سیستم اخطار بوئینگ به دست نیامد .. زیرا کم تر از یک دقیقه بعد از برخورد هواپیما به دور خود پیچیده شده بود . اما چرا هیچ کدام اخطاری رو دریافت نکرده بودند ؟ هر دو هواپیما مجهز به سیستم اخطار نزدیک شدن هواپیما را دارا بودند .. سرهنگ می خواست بداند چرا سیستم ها از کار افتاده بود ؟

همان طور که در بالا اشاره کردم ، هر دو هواپیما مجهز به سیستم اخطار ترافیک بودند .. نحوه کار این سیستم ها این گونه است که از خود امواجی رو ارسال می کند .. و اگر به دلیلی سیستم خاموش یا خراب باشد ، ایستگاه کنترل زمینی ان را دریافت کرده و در مانیتور بین رقم ارتفاع درخواستی و ارتفاع در حال پرواز از حرف " Z " انگلیسی درج می شود .. و مسئول کنترل با دیدن این حرف ، مراتب رو به خلبان اطلاع می دهد تا دستگاه رو روشن نماید ...

تمام هواپیماهای تجاری دارای سیستم اخطار هستند .. گروه تحقیق و بررسی سانحه متوجه شد پانزده دقیقه قبل از سانحه سیستم جت تجاری کار نمی کرده است !! وظیفه این دستگاه که تی ک اس نامیده می شود ، اعلام هشدار به خلبانان است که هواپیمایی در محدوده ان ها قرار گرفته است

در تصویر بالا سیستم " TCAS " را مشاهده می کنید که خاموش است .. هر گاه یکی از هواپیماها این سیستم را اشتباهی خاموش کند ، هواپیمای مقابل اخطار رو نخواهد گرفت .. ولی چرا این سیستم به این مهمی رو خلبانان با تجربه جت مدرن تجاری خاموش کرده بودند ..!!؟ این اخرین سوال از این معما پیچیده بود .. متخصصان با بررسی سیستم نصب شده بر روی جت تجاری متوجه صحت ان شدند . اما پاسخی برای خاموش بودن ان نیافتند ..

متخصصان با بررسی سابقه سیستم اخطار دهنده .. متوجه شدند این سیستم قبلآ روی یک هواپیمای دیگری بوده که خراب شده بود .. و ان ها بعد از تعمیر روی جت تجاری فوق که فروخته شده بود نصب کرده بودند ..!! ( عجب کلکی زدند !! ) جالب این که متخصصان حتی سیستم اخطار دهنده بوئینگ ۷۳۷ را هم چک کردند .. ان سالم و روشن بود .

عاقبت جناب سرهنگ ما گیر کار رو پیدا کرد .. و ان چیزی نبود جز اشکال در طراحی جدید هواپیما .. !! به این صورت که دگمه سیستم اخطار ، دقیقآ در جایی قرار گرفته که خلبان پاهای خود رو برای رفع خستگی روی میله ای که به همین منظور تعبیه شده است قرار می دهند .. و با حرکت پا ، دگمه کلید سیستم اخطار خاموش می شود .. بدون این که خلبان متوجه ان شود !! و در این پرواز هم با برخورد نوک کفش روی حالت استند بای قرار گرفته بود .. که در این ساختار هیچ اخطاری ارسال و دریافت نمی کند ..!!

در تحقیقات به عمل امده خلبانان جت تجاری هرگز به خاطر نیاورند که از میله استراحت پا آیا استفاده کرده بودند یا نه ؟ و با مقایسه سرعت ۶۰۰ کیلومتری هواپیما ها .. به این نتیجه رسیدند که ان ها هرگز با سرعتی که داشتند متوجه یک دیگر نشدند ...!!

به هر حال گروه بررسی سانحه به این نتیجه رسید که یکی از خلبانان نا خواسته پایش به دگمه سیستم برخورد کرده و موجب خاموشی ان را فراهم کرده است ! نکته قابل توجه می تواند این باشد .. شاید یکی از این دو خلبان برای آشنایی با جت نو و جدید وقتی با دگمه های ان از روی کنجکاوی ور می رفتند موجب خاموش شدن سیستم رو فراهم کرده باشند .. !! از طرفی محل دگمه خاموش بودن سیستم هم در جای مناسبی قرار نگرفته بود تا خلبان ها متوجه شوند ..!! حتی اگر سیستم بوئینگ روشن بوده باشد ، به خاطر این بی توجهی چیزی رو نشان نمی داد ..

در نهایت بعد از ماه ها تحقیق متوجه این واقعیت شدند که مقصر اصلی این سانحه هولناک مسئولان کنترل ترافیک هوایی برزیل بوده اند .. مشکل بعدی .. عدم اگاهی خلبانان جت تجاری بود که موفق نشده بودند با زمین تماس برقرار کنند .. و از همه مهم تر سیستم اخطار نزدیکی هواپیما بود که به دلایل خیلی ساده از کار افتاده بود .. !! سیستمی که با عدم کارایی خود میلیون ها دلار سرمایه و جان ادم ها رو به باد داد .. با بررسی مجدد مسیر تحقیقات به این نتیجه رسیدند که کارمندان بزرگ ترین مرکز کنترل ترافیک برزیل باید دانش خود رو ارتقاء دهند .. تا در آینده شاهد این گونه حوادث خونین نباشند .. عاقبت هر دو خلبان بعد از دو ماه دوری از خانه و زندگی ، به کشور بازگشته و مورد استقبال خانواده ها قرار گرفتند .. !!

با تشکر و احترام :

ترجمه از : بهروز مدرسی

منبع : مستند نشنال جئوگرافی و تشکر ویژه از سام عزیز از سوئد به خاطر ارسال فیلم مذکور .

نگارش اوليه : ساعت سه بامداد هشتم اسفند ماه ۱۳۸۷ پایان یافت .

اصلاح و بازنشر : ۱۹:۴۵ دقیقه بتاریخ بیست و پنجم بهمن ماه ۱۳۸۹ .

پاینده و برقرار باد ارتشیان دلاور و قهرمان ایران

توجه - توجه - توجه

خبر گم شدن " مريم امين " رو يکي از دوستان قديمي برايم ارسال کرد . خيلي ناراحت شدم . اميدوارم اتفاقي براي اين دختر عزيزم رخ نداده باشد . لطفآ در صورت امکان تصوير اين عزيز رو به همه دوستان خود ارسال فرماييد . شايد يکي او را ديده باشد ..