الان که به تصاویر جامبو جت دقت کردم ، دیدم علاوه بر سیاهی اطراف پنجره ، از بخش های اتصال بدنه هواپیما هم خطوط سیاه زشت بیرون زده است .
وقتی دقت کردم دیدم زنگ زدگی و خردگی هم است . اگه به اخرین تصویر هم دقت کنید .. ان هم کم کم آثار سیاهی بر بدنه دیده می شود . در حالی که در سایر هواپیماهایی که در کشور های دیگر قرار دارند این مسئله به چشم نمی خورد .. اولین دلیل بارندگی است .. ولی نگهداری خیلی مهم است که در آسیا به بد ترین شکلی نمایان است /

عمو جان سلام
مطلب زیبا ومفیدی بود عمو بهروز همان گونه که قبلا هم گفتم شمااز هرچه که بنویسید بری من جالب است در اینجا میخواهم از آقای علیرضاصادقی برای مطالب زیبایشان تشکر کنم
عمو جان به خاطر زحمات شما باز هم از شما تشکر میکنم.
پاسخ
ممنون علیرضا جان
اما فراموش کردی زحمت این مطلب رو آقای دارا افخمی کشیده بود .. باید از وی تشکر کرد .. نه من
شوخی کردم .. بسیار از محبت و لطف بی کران شما سپاسگزارم
سبز باشی

با عرض سلام و خسته نباشید خدمت عموی بزرگوار خودم قبل از هر چیز جا داره از جناب دارا افخمی عزیز که زحمت کشیدند واین مطالب رو جمع اوری کردند ودر اختیار شما قرار دادند بسیار سپاسگذار وممنون هستم.عمو چه خبرها اوضاع خوبه انشااله عمو ایر شو تا کجا پیش رفت انشاله برگزار میشه دیگه واقعا دلم لک زده برای همچین مراسمی تمام دوستان جمع میشند با یکدیگر اشنا میشیم از همه مهمتر بعد چند سال و اندی{لبخند} شما رو زیارت میکنیم از همین جا یه خسته نباشید هم از طرف تمام دوستان وخودم به اقای بیات عرض میکنم که واقعا انسان فعال ودلسوزی هستند خدا قوت.عمو اون رستوران هوایی که تو ایران اگه درست گفته باشم تو نمایشگاه هوایی تو اتوبان کرج -تهران است البته امروزه اینطوری نیست اوضاع نا بسامانی داره هر دفعه من با دوستان رفتیم نمایشگاه رفتم به اونجا سر زدم همیشه بسته بوده!!!.راستی عمو راجع به دی وی دی ها با اقا سام صحبت کردید اگه ایشون میلی به این کار ندارند مشکلی نیست زیاد خودتون رو تو زحمت نندازید.عمو تو 2پست قبلی همه کامنت ها جواب داشتند الا مال بنده فقط ما رو بی نصیب گذاشتید دیگه دستت درد نکنه{چشمک+خنده}شوخی کردم عمو میدونم یه مشکلی پیش اومد تو مرام شما این کار ها نیست ببخشید اذیت کردم عمو جوانی وجاهلی زیاد سرتون او درد اوردم ببخشید. باتشکر یاعلی
پاسخ
رضا جان عزیز و نازنینم
قبل از هر چیز خیلی عذر می خواهم که چنین اتفاقی در مورد کامنت شما رخ داد !! این دومین بار است که این مشکل برای دوستانم به وجود می آید .. دلیلش رو بعد از این که دختر عزیزم مریم جان از من برای عدم پاسخ گله کرد متوجه شدم ... می دونی چرا چنین می شود ؟
صفحه کنترل که ویژه پاسخ به کامنت ها هم هست .. همه رو یک جا جلوی من قرار می دهد .. و من یکی یکی ان ها رو پاسخ داده و سیو می کنم .. گاهی ظاهرآ اینترنت بازی در می اورد ، و بدون این که من حقیر متوجه باشم .. یک یا دو پاسخ رو سیو نمی کند .. من هم از همه جا بی خبر !! گاهی شده که متوجه شده و حتی تا سه مرتبه پاسخ طولانی رو می نویسم .. وقتی دقت می کنم می بینم درج نشده است !! حالا کمی حرفه ای تر شده ام .. به این صورت که وقتی احساس می کنم دچار مشکل شده ام ، سریع جواب هایم رو سیو می کنم . اما مشکل این است که بعضی وقت ها اصلآ متوجه قطع اینترنت نمی شوم !! از شانس خوبم هر دو بار دوستان بسیار خوبم بوده اند و دقیقآ اطمینان داشتند که من هرگز چنین جسارتی نمی کنم
رضا جان در مورد ایر شو بگم .. اصلآ در جریان نیستم .. حال من زیاد خوب نیست . اگه می بینی کامنت ها رو پاسخ می دهم یا پست جدید می گذارم .. به حساب حال خوبم نگذار .. مرتب خواب هستم .. و تنها کاری که انجام می دهم همین است . چون نمی خواهم مثل سنوات قبلی دوستان رو به خاطر تآخیر نگران کنم .. ولی به جان نوه ام قسم .. حتی نمی دونم ساعت چند است !!؟ دارو ها خواب اور هستند ... هر گاه از خواب بیدار می شوم ، یک راست می روم پای کامپیوتر .. در شبانه روز هم یک وعده غذا که تایم آن را نمی دونم می خورم !! فقط اگه دوستان نگران نشوند .. من سعی می کنم با استراحت حالم خوب شود
به امید خدا

سلام

كاپيتان مدتي ميشه كه از همه جا بي اطلاع پس اين عذر خواهي سوم هست كه نمي دونستم چنين اتفاقاتي براي شما افتاده و فقط و فقط خواهان اينكه زودتر و سرزنده چون گذشته باشين. اما بد نيست اسپندي براي خودتون دود كنين اين روزها آدماي... زياد شدن. اما نمايشگاه تا ببينيم قسمت چه خواهد بود.
پاسخ
فدای شما مهدی عزیز
تقریبآ در کامنت قبلی برای رضا جان از اوضاع ام نوشتم
سعی می کنم با توکل به خداوند هر چه زودتر بلند شوم
فعلآ تنها کاری که گاهی انجام می دهم ، همین کامپیوتر است .. که ان هم در شرایط غیر طبیعی پای ان می نشینم
اما نگران نباشید .. من قوی هستم

سلام جناب مدرسي
مطلب جالبي بود، از شما تشكر مي كنم.
شما نمي دونين قيمت اين هواپيما ها چنده؟ من هوس كردم يه 747 بخرم (چشمك)
پاسخ
مهدی جان .. می شه خرید . البته جامبو جت ها چون در حال خدمت هستند کمی گران و در ایران نایاب است .. ولی فکر کنم بدنه یکی از همین نوع هواپیما ها رو بشه ارزان از کشور های همسایه خرید .. و تبدیل به خانه یا رستوران کرد
جدی می گم .. فقط باید از نظر مقررات گمرگ پرسش کرد
هر وقت خریدی من رو هم دعوت کن

جناب مدرسي عزيز
با عرض سلام مجدد
من در سايت يوتيوب يه قطعه فيلم ديدم كه خيلي جالب بود براي شما هم لينكش رو مي فرستم شايد خاطره اي جديد رو به ياد بياريد
http://www.youtube.com/watch?v=DOSRubXJHQo&feature=related
در ضمن كلبه درويشي در مشهد دارم كه از شما و خانواده محترمتون دعوت مي كنم هر وقت به مشهد آمديد قدم رنجه كرده و ما رو مفتخر كنيد.
با تشكر از زحمات فراوان شما
پاسخ
مهدی جان عزیز و گرامی
ممنون از زحمتی که کشیدی ؟ پسرم مگر یوتیوپ فیلتر نیست ؟
به هر حال از شما تشکر می کنم .. در مورد دعوت به مشهد .. هم چشم باعث افتخار من است .. که به دوستان سر بزنم . حتمآ اگه اومدم مشهد .. برای عرض ادب مزاحم خواهم شد

جناب مدرسی عزیز، آیا شما مرحوم حسین پناهی رو از نزدیک می‌شناختین؟ خاطره‌ای ازشون دارید؟
پاسخ
بله علی جان .. سر قضیه سریال دزدان مادر بزرگ .. کار آقای صباغ زاده با او آۀشنا شدم . اون موقع در خیابان مجیدیه تهران زندگی می کرد .. تک و تنها بود .. وقتی چند بار برای مصاحبه به خونه اش رفتم .. زنده یاد یکی از تابلو های نقاشی اش رو به انضمام اشعار زیادی که خودش سروده بود به من هدیه داد تا همین سال ها پیش تابو رو داشتم .. یادم نیست به کی هدیه دادم
ادم بسیار حساسی بود
درد زیادی کشیده بود .. می دونی که یک زمان طلبه بوده .. خیلی به روستای خودش نوستالژی داشت
اخرین بار یک کاری برای شبکه دو تولید می شد که دوست من تهیه کننده اش بود .. ازش خواستم حسین رو هم دعوت کنه .. اخه مدنی کار من مشاوره در انتخاب بازیگر و عوامل فنی بود
در لوکشینی در باغات بالای اوین تصویر برداری می شد
مرحوم حسین امده بود .. وقتی سلام و علیک کردم .. دیدم جواب نداد .. تعجب کرده و با خود گفتم حتمآ حالش خوب نیست .. گویا در حال حس گیری نقش اش بود !! که خیلی زود اومد عذر خواهی کرد .. ان اخرین دیدار من با او بود
خیلی هنرمند بزرگی بود .. روحش شاد

درود بر شما
مطلب جالبی بود
در مورد پست اوراق کردن هواپیما می خواستم بدونم عکسهااز روی فیلم تهیه شده و چطور میشه این فیلم رو بدست اورد. سوال دومم در مورد محل بر گزاری ایرشوه من چون ساکن قم هستم و محل فرودگاه کرج رو بلد نیستم اگر براتون مقدوره ادرس فرودگاه رو بزارید .
با تشکر
بدرود
پاسخ
محمد جان .. اولآ ان پست رو آقای خواجه نظام برایم فرستادند و من خبر ندارم
در مورد گرفتن عکس از فیلم هم می دونی که ویندوز امکان ان را داره
در باره ایر شو من هنوز خبری ندارم .. ولی احتمال می دهم به خاطر وضعیت آب و هوا در آن ایام به اردیبهشت موکول بشه .. من هم شنیدم .. چون همان طور که می دونی .. فعلآ در حال استراحت در منزل هستم .ولی مطمئن باش اگه قرار باشه انجام بگیره .. اول در سایت به همه با کروکی و نقشه راهنمایی خواهم کرد

سلام آقای مدرسی ... خیلی سوالهای فنی درمورد هواپیما ها از شماداشتم .حیف که نمیشه ازتون پرسید...فقط یک پیشنهاد داشتم که در نوشته هاتون بازم ان شوخی های جالب وجاده خاکی ها رو به کار ببرید...ودر اآخر اینکه ما همیشه به یاد شما وافرادی مانند شما که برای ایران تلاش میکنند هستیم...
پاسخ
ممنون مرتضی جان عزیز و نازنین
شما خیلی به من لطف داری
مطمئن باش همیشه وضع به این صورت باقی نمی ماند
چشم حتما ان گونه که شما مد نظرتون است خواهم نوشت
موفق باشی عزیزم

سلام عمو جان
از مطالب و اطلاعات بسیارجالبی که در اختیار خوانندگان سایت قرار
می دهید بسیار سپاسگذارم.بنده ارادتمند شما هستم و از شما انرژی مثبت دریافت می کنم.امیدوارم همیشه شاد و تندرست باشید.
پاسخ
مهرداد عزیز و نازنین
خیلی بنده رو با محبت های خودت شرمنده می فرمایی
عزیزم من مخلص دوستان بزرگواری چون شما هستم
باور کن همین عشق و علاقه به شما یاران نازنین من را سرپا نگه داشته است

با سلام،

مطلب جالبی بود از دارا خان افخمی و شما تشکر میکنم، یه 747 دیگه رو هم هتل کردن البته این یکی خیلی بیرونش تر و تمیزه مثل اون اولیه نیست:
http://www.jumbohostel.com/

راستی در مورد تبلیغات فکر کنم کار خوبی باشه، الان زیاد جالب نیست.

سلامت و سربلند باشید،
امین
پاسخ
به به امین جان عزیزم
ممنون پسرم .. الان می روم و ان لینگ رو نگاه می کنم
دست شما درد نکنه .. بله احتمالآ در سایر کشور ها هم از هواپیما استفاده می کنند
در مورد تبلیغات بله حق ب شماست .. و ما دیگه این اشتباه رو تکرار نمی کنیم

با سلام حضور جناب مدرسی عزیز و کلیه دوستان و بهتران امیدوارم که حال شما خوب بوده و از دردی که چند وقتی گریبان شما را گرفته بود رهایی پیدا کرده باشید مطلبی در مورد سوخوهای -24 نیروی هوایی /آماده کرده ام که امید وارم مورد توجه شما و دوستان عزیز قرار گیرد:
Su-24 Fencer
از اوائل دههء 1960، فقدان یک بمب‏افکن تاکتیکی، در سازمان رزم نیروی هوایی اتحاد شوروی احساس می‎شد. پس از حملهء موفقیت‏آمیز نیروی هوایی اسرائیل در ژوئن 1967، که منجر به نابودی کامل توان نیروی هوایی اعراب شد و به کارگیری تاکتیک پرواز در ارتفاع پست، که منجر به غافلگیری کامل سیستم‏های راداری پدافند اعراب گردید، نیاز به یک بمب‏افکن تاکتیکی که قادر باشد در ارتفاع پست پرواز کرده و به دور از پدافندهای زمینی و هواپیماهای شکاری غرب، عملیات ضربتی خود را به انجام برساند، در نیروی هوایی شوروی و هم‏پیمانان آن احساس گردید. نیروی هوایی مصر که تا سال 1973، از تجهیزات نظامی روسی بهره می‏برد، در جریان درگیری‏ها با اسرائیل، هیچگاه به موفقیتی دست نیافت. هواپیماهای ضربتی روسی نظیر سوخوی7، 20 و 22 در برابر فانتوم‏های اسرائیلی، همواره از پیش بازنده محسوب می‏شدند. جنگنده‏های ضربتی سوخو، نه از نظر آویونیک و نه از نظر توانایی‏های رزم هوایی، به پای فانتوم‏‎های اسرائیلی نمی‏رسیدند.
در اوائل دههء 1960، برنامهء ساخت سوخوی24 جهت جایگزینی هواپیماهای قدیمی Ilyushin Il-28 و Yakovlev Yak-28 آغاز گردید. مشخصات مورد نیاز که باید در ساخت هواپیمای جدید لحاظ می‏‎شد، به سال 1964 اعلام گردید: هواپیمایی ضربتی، با قابلیت انجام عملیات در هرگونه شرائط آب و هوایی، با قدرت دست‏یابی به سرعتهای مافوق‏صوت در ارتفاعات پست و دارای استاندارهایی بالایی در ناوبری و انجام حملات بسیار دقیق علیه اهداف زمینی.
جهت دست‏یابی به حداقل مسافت جهت برخاست از روی باند، شرکت سوخو، همانند رقیب خود، شرکت میگ، که در طراحی هواپیمای میگ23 از بالهای متغیر استفاده کرده بود، و همچنین در راستای طرح هواپیمای ضربتی سوخوی17، در طراحی هواپیمای جدید خود نیز از بالهای متغیر استفاده نمود. هواپیمای جدید شرکت سوخوی، اولین پروازش را به سال 1970 به انجام رسانید و شایستگی خود را جهت تولید انبوه به اثبات رساند. تا سال 1981، تحلیلگران غربی، هواپیمای ضربتی جدید شوروی را Su-19 می‎نامیدند.
با تولید انبوه هواپیمای جدید ضربتی شرکت سوخو (Fencer-A) که پرواز اولیه‏اش را به تاریخ دسامبر 1971 به انجام رسانده بود، این هواپیما، به سال 1974 رسمن وارد خدمت در نیروی هوایی اتحاد شوروی گردید. تا پنج سال پس از ساخت سوخوی24، مقامات ناتو، هنوز تصویر روشنی از این جنگنده در اختیار نداشتند، تا اینکه این هواپیما، به خدمت نیروی هوایی آلمان‏شرقی درآمد. در آن زمان بود که نام سوخوی24، همانند میگ25، در غرب، وحشت ایجاد می‎کرد. بر خلاف تحلیل‏گران نظامی غرب که به سوخوی24 نام Fencer اطلاق کرده بودند، خدمهء روسی سوخوی24 به دلیل ظرفیت و توانایی بالای این هواپیما در بارگذاری و تطبیق انواع مهمات، به این جنگنده نام Chemodan (چمدان یا чемодан) داده بودند.
اف111 ، سوخوی24 و پاناویا تورنادو
بمب‏افکن سوخوی24 اغلب با بمب‏افکن آمریکایی F-111 قیاس می‏شود، اما با وجود تشابه ابعاد آن با F-111، سوخوی24 به هیج وجه با جنگندهء F-111 در زمینه‏های برد پروازی و میزان قابلیت بارگذاری مهمات برابر نمی‏کند و از F-111 فوق‏العاده ضعیف‏تر است. قابلیتهای سوخوی24 بیشتر به جنگندهء ضربتی Panavia Tornado شباهت دارد هرچند که ابعاد تورنادو نیز از سوخوی24 کوچکتر است، اولی بازهم به دلیل موتورهای کم کشش و بسیار پرمصرف نصب شده در سوخوی24، از تورنادو نیز در وجه برد و قابلیتهای پروازی عقب می‏ماند!
سوخوی24، در انواع گوناگونی عرضه شده است که هرکدام در ناتو‌، به اسامی خاص معروف هستند. طراحی بهترین و کامل‏ترین مدل سوخوی24 که Fencer-D یا Su-24M نامیده می‎شود، از سال 1978 آغاز شد و به سال 1983، این مدل رسمن وارد خدمت در نیروی هوایی شوروی گردید.
دو مدل ویژه که از روی مدل M اقتباس شده‏اند، عبارتند از :
Su-24MR Fencer-E
که هواپیمایی است مخصوص عملیات شناسایی با تجهیزات پیشرفتهء عکاسی، فیلمبرداری و شنود که توان دقیق آن تاکنون پوشیده مانده است.
Su-24MP Fencer-F
جمع آوری کنندهء ELINT یا ELectronic Signals INTelligence (جنگنده‏ای ویژهء شنود و جمع آوری سیگنالهای الکترونیکی) جهت شناسایی رادارها و سیستم‏های دفاع هوایی دشمن.
Su-24MK
MK، گونهء صادراتی جنگندهء Su-24M می‏باشد.
اولین کاربرد نظامی سوخوی24 به سال 1984 و در جنگ افغانستان به وقوع پیوست. به دنبال آن، سوخوهای24 روسی در جریان بحران چچن در دههء 1990، به کار گرفته شدند. اما دقت بمباران این بمب‏افکن، در جریان جنگ با شورشیان چچن، بسیار مورد انتقاد قرار گرفت، زیرا در طراحی سوخوی24، اصل بر دقت هدفگیری بوده است که متاسفانه در چچن، بمبارانهای گستردهء انجام شده توسط سوخوی24، اغلب منجر به تلفات و خسارات زیاد به غیرنظامیان شده است.
تاکنون تعداد 1200 فروند از گونه‏های مختلف سوخوی24 برای اتحاد شوروی ساخته شده است. امروزه تعداد قابل توجهی از این هواپیماها، در خدمت کشورهای آذربایجان، بلاروس، قزاقستان، روسیه، ازبکستان و اوکراین قرار دارند. تقریبن تعداد 577 فروند سوخوی24 عملیاتی در اختیار روسیه قرار دارد که تعداد 447 فروند به نیروی هوایی روسیه و 130 فروند نیز به نیروی دریایی روسیه تعلق دارد.
اگرچه سوخوی24 در زمان خود، به دلیل ناآشنا بودن، جنگنده‏ای ترسناک برای جهان غرب تصور می‏شد، اما امروزه، به دلیل نقائص گوناگون، در حال جایگزینی با جنگندهء پیشرفتهء Su-34 Fullback و سایر جنگنده‏های جدید روسی می‏باشد.
سوخوی24، از نظر آئرودینامیکی، بسیار به جنگندهء MiG-23 Flogger شباهت دارد، اگرچه سوخوی24 اساسن بزرگتر است. بالهای متغیر سوخوی24، بر شانه‏های این بمب‏‎افکن سوار شده‏اند و در حالت کاملن جمع شده، زاویهء 69 درجه دارند.

در سوخوی24 چهار حالت برای تحرک بالها تعبیه شده است:

16 درجه: برای برخاست و فرود

35 و 45 درجه: برای پرواز کروز در ارتفاعات گوناگون

69 درجه: برای کسب حداقل ضریب aspect ratio و حداقل ناحیهء بال و حداکثر سرعت در ارتفاعات بالا.

بر خلاف جنگنده‏هایی چون اف4 فانتوم و اف105 تاندرچیف که از بال ثابت بهره می‏برند، بالهای متغیر سوخوی24، نیروی بسیار مناسبی جهت برخاست در مسافت کوتاه را فراهم می‏آورند، ضمن اینکه امکان فرود را در سرعت 230 کیلومتر بر ساعت فراهم می‎آورند که سرعتی به مراتب کمتر از جنگندهء ضربتی سوخوی17 می‏باشد؛ و این در حالی است که وزن خالی یا بارگذاری شدهء سوخوی24 از سوخوی17 و اف4 فانتوم بسیار بیشتر می‏باشد. در حالتی که بالهای سوخوی24 کاملن باز هستند، پروازی استوار و به دور از اغتشاشات و تندبادهای هوایی امکان‏پذیر می‎شود، اما پرواز در این حالت اندکی دشوار می‎شود و سوخوی24 برخی از شرائط پروازی را تاب نمی‏آورد.
برخی از اطلاعات نادرست غرب در مورد سوخوی24، بر پایهء تصور موتورهای توربوفن نصب شده در این هواپیمای بمب‏افکن بود که در این صورت، سوخوی24 قادر می‎شد به دلیل مصرف بهینهء سوخت در موتورهای توربوفن، همانند بمب‏افکن F-111، در فواصل دورتری به عملیات بپردازد. اما در حقیقت سوخوی24 به دو موتور توربوجت مجهز به پس‎‏سوز Saturn/Lyulka AL-21F-3 مجهز شده بود که هرکدام کششی در حالت استفاده از پس‏سوز، کششی برابر 24700 پوند فیت ایجاد می‏کردند. موتورهای توربوجت سوخوی24، بسیار پرمصرف بودند و به همین دلیل، برد پروازی سوخوی24 به شدت کاهش یافته بود، ضمن اینکه از نظر تعمیر و نگهداری، بسیار پرهزینه و پردردسر بودند. استفاده از موتورهای توربوجت برای بمب‏افکنی تاکتیکی، معقول نیست و این امر، نشان‏دهندهء ضعف مفرط روسها در دههء 1960، جهت ساخت موتورهای توربوفن می‏باشد.

کاهش حداکثر سرعت
برخلاف جنگندهء ضربتی سوخوی17 که هوای مورد نیاز موتور را از محفظهء نوک دماغه تامین می‏کرد، دو جایگاه مکش هوا، در دو طرف بدنهء سوخوی24 تعبیه شده‏اند. در مدل اولیهء سوخوی24 یعنی Fencer-A، دو ورودی هوا دارای درب متغیر بودند که به این بمب‏افکن، امکان دست‏یابی به سرعت 2320 کیلومتر بر ساعت (1440 مایل بر ساعت یا 2.18 ماخ) را در ارتفاع 17500 متری (57400 فوت) می‏داد. اما از آنجا که سوخوی24 عمدتن جهت انجام ماموریتهای ضربتی در ارتفاع پست ساخته شده بود، مکانیزم فعال کنندهء ورودی‏های متغیر، به منظور کاهش وزن و آسان شدن تعمیر و نگهداری، حذف شدند. اما بر خلاف تصور کارشناسان شرکت سوخو، حذف این ورودی‏های متغیر، نه تنها تاثیری بر قابلیت پرواز ارتفاع پست برجای نگذاشت بلکه باعث شد حداکثر سرعت و ارتفاع قابل دست‏یابی، به مقادیر نازل 1.1 ماخ و 11000 متر (36100 فوت) کاهش یابند!
انتهای بدنه در مدل اولیهء Fencer-A دارای شکل جعبه‏مانند بود که به هنگام تولید انبوه، متحمل تغییراتی در محل خروجی موتورها گردید تا به شکل مدور تبدیل شود و بدین ترتیب میزان پسا کاهش یابد. سوخوی24 تجدیدنظر شده، دارای سه آنتن صیقلی شدهء‌ آئرودینامیکی در محل دماغه بود که در کنار یکدیگر نصب شده بودند. همچنین محل چتر ترمز نیز تغییر کرده بود. به جز اینها، ورودی هوای موتورها نیز متحمل دگرگونی شده بود. این هواپیمای تجدیدنظر شده، توسط ناتو به نام Fencer-B نام‏گذاری شد، هرچند که این تغییرات جزئی، شایستگی اطلاق یک طراحی جدید را نداشتند.
همانند بمب‏افکن F-111، سوخوی24 دارای دو خدمه است که در کنار یکدیگر می‎نشینند: یک نفر خلبان در سمت چپ و یک نفر افسر سیستم‏ها در سمت راست. شاید کارشناسان طراح سوخوی24 بر این عقیده بوده‏اند که دو جفت چشم، توانایی بهتری در پرواز ارتفاع پست پدید می‏آورد. کابین سوخوی۲۴، همانند جنگنده های قدیمی دههء ۱۹۶۰، مملو از ادوات آنالوگ است، ضمن اینکه سیستم کنترل گاز بر روی دسته خلبان یا HOTAS در هیج یک از گونه های سوخوی۲۴ پیش بینی نشده است.
سیستم‏های آویونیک سوخوهای24 در اختیار شوروی، در نوع خود، پیچیده‏ترین به شمار می‏رفتند. در سوخوی24، برای اولین بار در تاریخ ساخت هواپیاهای نظامی در اتحاد شوروی، سیستم‏های ناوبری و تهاجمی، یکپارچه‏سازی و کامپیوتری شده بودند. در مدلهای اولیه، سیستم‏های تهاجمی و رادارهای اخطارگر جهت عدم برخورد به عوارض طبیعی زمین، به موازات سیستم‏‎های ناوبری، به صورت جداگانه حمل می‎‏شدند.
تنها سلاح ثابت در سوخوی24، یک دستگاه مسلسل 6 لولهء 23 م م به نام GSh-6-23 و با 500 تیر فشنگ است که در محلی زیر بدنه نصب شده است. بر خلاف جنگندهء ضربتی MiG-27 Flogger-J ، که مسلسل به صورت غیرمخفی نصب شده است، مسلسل سوخوی24، به هنگام عدم استفاده، با پوششی مخصوص، مخفی می‎شود.
در سوخوی24، تعداد 8 مقر سخت جهت نصب مهمات تعبیه شده است: دو مقر در زیر مجاری مکش هوا زیر بدنه، دو مقر چرخان در قسمت بیرونی بالها، و چهار مقر در زیر بدنهء اصلی. در این 8 مقر، حداکثر می‎توان 8000 کیلوگرم (17600 پوند) مهمات بارگذاری نمود. در این 8 مقر می‏توان به جز مهمات معمول مورد استفاده در عملیاتهای ضربتی، از تسلیحات هسته‏ای و دو یا چهار موشک هوا به هوای کوتاه‏برد R-60 Aphid نیز نصب نمود.
Fencer-C
مدلهای اولیهء سوخوی24 یعنی هواپیماهای Fencer-A/B از نظر تجهیزات ضدالکترونیک، نقصان شدید داشتند و تنها دارای گیرندهء اخطار راداری به نام Sirena بودند و از سیستم‏های اخلال‏گر رادار بهره‏ای نداشتند. بر خلاف تصوری که از روسها در زمینهء ضعف شدید دانش الکترونیک مورد انتظار است، آخرین سری تولیدی سوخوهای24، به گیرندهء اخطار راداری بسیار گسترده و کامل، اخطارگر پیشرفتهء پرتاب موشکهای سام، مجموعهء فعال ضدالکترونیک (ECM) با آنتن‏هایی سه ضلعی در طرفین ورودی‏های هوا و نوک سکان عمودی، مجهز شده بودند. هواپیمای جدید در ناتو، Fencer-C نامیده می‎شد، اگرچه بازهم یک طراحی جدید و مستقل به شمار نمی‏رفت.
مدلC شبیه مدل B بود و فقط به کمک محفظه‏های مثلثی‏شکل گیرندهء هشدار راداری (RWR) آن در پهلوهای نوک سکان عمودی و روی دیوارهء خارجی ورودی هوا در جلوی محل اتصال ریشهء لبه حملهء بار به آن (همچون مدل D) قابل تشخیص است.
Fencer-C نخستین بار در سال 1981 دیده شده و نسبت به مدل B تغییرات عمده‏ای در سیستمهای الکترونیک پروازی آن داده شده بود. تمامی انواع Su-24 به جز تعداد انگشت‏شماری از نوع A به یک ورودی کوچک هوا در جلوی ریشهء سکان عمودی خود مجهز می‏باشند. از آنجایی که به راحتی می‏توان یک دستهء هدایت در جلوی صندلی افسر سیستمهای جنگ افزار نصب نمود هیچ نوع خاص آموزشی Su-24 با کنترل‏های دوگانه توسعه نیافته است. اعتقاد بر این است که نیروی هوایی روسیه به منظور سرکوب سیستمهای دفاع هوایی راداری از تیمهای یابنده / کشنده (hunter-killer) متشکل از هواپیماهای Fencer-C و MiG-25BM Foxbat-F بهره‏برداری می‏کند.
در برخی از مدلهای Fencer-C و تمامی هواپیماهای مدل بعدی سوخوی24 یعنی Fencer-D، قسمت جایگاه نصب مهمات در زیر محل ثابت بال بزرگتر شده و در آنجا به صورت ثابت، پخش کنندهء Chaff/Flare تعبیه گشته بود. در مدلهای پیشین سوخوی24، این پخش کننده‏ها در دو سمت کناری سکان افقی قرار داشتند.
Su-24M / Fencer-D
نوع M گونه‏ای ارتقاء یافته از سوخوی24 می‏باشد که طراحی آن در اواسط دههء 1970 آغاز شده و در حوالی سال 1983 وارد خدمت گشته است.

* این مدل دارای بدنه‏ای طویل‏تر به اندازهء 0.73 متر (30 اینچ) در قسمت جلوی کابین، دارای یک غلاف سوختگیری هوایی قابل جمع شدن و آنتن راداری کوتاهتر و تغییر شکل یافته، ویژهء نوع جدیدی از رادار ضربتی به نام Orion-A می‏باشد. این رادار به وسیلهء تنها آنتن خارج شده از پوزهء هواپیما قابل شناسایی می‏شود در حالی که در مدلهای پیشین از آنتن‏های سه‏گانهء مثلثی‏شکل استفاده شده است.

* رادار جدید با سامانهء شناسایی عوارض و برجستگی‏های طبیعی زمین جفت می‏شود که کل این مجموعه نیز با سیستم پرواز خودکار SAU-6M1 جفت شده است که همانند F-15E به خدمهء سوخوی24 امکان پرواز خودکار (دست آزاد) را در ارتفاع پست میسر می‏سازد.

* به Su-24M سامانهء ناوبری دقیق و پیشرفتهء اینرسیایی PNS-24M و یک کامپیوتر دیجیتال افزوده شده است.

* سیستم هدایت و نشانه‏گذاری تلویزیونی Kaira 24 که همتای سیستم آمریکایی Pave Tack ارزیابی می‏شود در محل برآمدگی زیر بدنه نصب شده است تا وظیفهء هدایت دقیق تسلیحات هدایت‏پذیر نظیر بمب‏های هدایت لیزری و هدایت تلویزیونی را به انجام برساند. از جملهء تسلیحات هدایت‏پذیر پیشرفته، می‏توان به موشک Kh-14 (نامگذاری غربی= AS-12 Kegler) و Kh-59 (نامگذاری غربی = AS-13 Kingbolt) اشاره کرد.

* سامانه‏های جدید نصب شده در Su-24M باعث شده‏اند تا از میزان سوخت ذخیره شدهء داخلی هواپیما، به میزان 58 لیتر (22.4 گالن آمریکایی) کاسته شود.

Su-24MK / Fencer-D
MK، گونهء صادراتی جنگندهء Su-24M می‏باشد که حرف K در زبان روسی از کلمهء kommercheskiy به معنی تجاری اقتباس شده است. نوع MK، تاکنون به کشورهای مختلفی صادر شده است: الجزایر (15 فروند)، لیبی (15 فروند)، سوریه (12 فروند) و بین 32 تا 33 فروند نیز به ایران و عراق فروخته شده است که برخی منابع، ارقام متفاوتی را در این باره ذکر کرده‏اند. روسها ادعا دارند تعداد 12 فروند Fencer-D به ایران و 24 فروند به عراق فروخته شده است که همگی این هواپیماها به صورت عملیاتی در اختیار نیروی هوایی اسلامی ایران قرار دارند. ایران ادعا دارد که تعداد 14 فروند را مستقیمن از روسیه خریداری کرده و تعداد 16 تا 18 فروند دیگر را نیز از دستهء هواپیماهای پناهندهء عراقی در جریان جنگ سال 1991 خلیج فارس، به خدمت گرفته است. امروزه تعداد فنسرهای نیروی هوایی ایران 32 فروند تخمین زده می‏شود که همگی نیز عملیاتی می‏باشند.
هرچند مدل MK جهت صادرات به کشورهای ضعیف جهان سوم طراحی گشته بود اما امروزه تعداد قابل توجهی از این مدل در خدمت کشورهای مشترک‏المنافع شوروی سابق قرار دارد. این هواپیما، اساسن مانند مدل M است، با این تفاوت که اندکی از قدرت سیستم‏های آویونیک آن کاسته شده است. بسیاری از مدلهای MK فاقد لولهء سوختگیری هوایی می‏باشند.
Su-24MR / Fencer-E
گونهء اختصاصی ویژهء عملیات شناسایی که اولین پروازش را به تاریخ سپتامبر 1980 به انجام رساند و از سال 1985 رسمن وارد خدمت در نیروی هوایی اتحاد شوروی گردید. در این مدل، اغلب سامانه‏های ناوبری مدل M حفظ شده‏اند که از جملهء آنها می‏توان به رادار پرواز در ارتفاع پست (Terrain-Following-Radar) اشاره کرد.
در این مدل، سیستم نشانه‏گذاری و هدفگیری لیزری / تلویزیونی، رادار تهاجمی Orion-A و مسلسل حذف شده‏اند. به جای مسلسل، دو دوربین عکاسی با قابلیت عکاسی پانوراما (افق باز) نصب شده است.

دیگر تجهیزات اختصاصی این مدل عبارتند از :

دوربین تلویزیونی Aist-M

رادار اخطار دهندهء پهلونگر RDS BO

سامانهء شناسایی اهداف زمینی به وسیلهء اشعهء مادون قرمز Zima

سایر سیستم‏های این هواپیما، به صورت خارجی (پاد) در زیر بدنهء هواپیما نصب می‏شوند.

Su-24MP / Fencer-F
مدلی اختصاصی جهت جمع آوری و شنود سیگنالهای الکترونیکی دشمن (ELINT) که جایگزین هواپیماهای قدیمی Yak-28PP Brewer-E گردید و اولین پرواز این مدل به تاریخ دسامبر 1979 به انجام رسید. مدل MP مجهز به آنتن‏های اضافی جهت شنود و دریافت اطلاعات مربوط به دشمن می‏باشد. در این مدل، قسمت صیقلی نصب شده در زیر هواپیما جهت نشانه‏گذاری و هدایت لیزری / تلویزیونی حذف گردیده اما مسلسل و توانایی نصب 4 موشک هوا به هوای کوتاه‏برد Vympel R-60 حفظ شده است. از این مدل، تنها تعداد اندکی که بین 12 تا 20 فروند تخمین زده می‏شود تولید گشته است و گفته می‏شود تعدادی نیز در خدمت نیروی هوایی ایران قرار دارند.

امروزه ادامهء حیات و در خدمت ماندن بمب‏افکن‏های Su-24M/MK در گرو انجام برنامه‏های به‏روزآوری نظیر نصب سیستم GPS (مکان‏یاب جهانی)، ارتقاء کابین با نصب نمایشگرهای چند منظوره (MFD)، نصب نمایشگر سربالا (HUD)، نصب سامانهء دیجیتال تهیه کنندهء نقشه از سطح زمین، نصب سایت نشانه‏روی درون کلاه خلبان (HMS)، امکان‏پذیری سازی نصب آخرین نمونه‏های تسلیخات هدایت‏شونده نظیر موشک هوا به هوای Vympel R-73 و . . . می‏باشد.

تاکنون 400 فروند از بمب افکن های Su-24M نیروی هوایی روسیه، در قسمت ناوبری و سیستم‏های تسلیحات، ارتقاء یافته‏اند تا قادر باشند گونه‏های جدید موشک Kh-29 و همچنین برخی موشکهای دیگر را حمل و پرتاب نمایند. این ارتقاء شامل نصب یک کامپیوتر بسیار پیشرفتهء جدید به نام SV-24، نصب صفحات نمایشگر رنگی کریستال مایع، نصب نمایشگر سربالای ILS-31، استخراج کنندهء نقشهء دیجیتال متحرک از سطح زمین و همچنین سامانهء مکان یاب جهانی (GPS) می‏باشد.

هنوز روشن نیست که آیا هواپیماهای Su-24MR و Su-24MP نیروی هوایی روسیه، مشمول بهینه‏سازی کابین و نصب تجهیزات جدید ناوبری خواهند شد یا خیر؛ هرچند که ممکن است با تامین اعتبار مالی، این امر محقق شود. بمب‏افکن‏های ارتقاء یافته سوخو24 نام جدید Su-24M2 را به خود گرفته‏اند.

تسلیحات Su-24M/MK

* تا چهار موشک هوا به زمین هدایت رادیویی Kh-23M (نام ناتو = AS-7 Kerry) با برد 5 کیلومتر

* موشکهای هوا به زمین ضدرادار غیرفعال Kh-28 (نام ناتو = AS-9 Kyle) و Kh-58 با برد 90 کیلومتر به تعداد حداکثر 2 فروند

* تا دو موشک کوتاه برد گرمایاب هوا به هوای Vympel R-60 (نام ناتو = AA-8 Aphid) با برد 3 کیلومتر

* تا چهار موشک هدایت لیزری Kh-25L (نام ناتو = AS-10 Karen) با برد 20 کیلومتر

* تا سه موشک هدایت تلویزیونی / لیزری Kh-29LT (نام ناتو = AS-14 Kedge) با برد 10 کیلومتر

* تا دو موشک هوا به زمین ضدرادار غیرفعال Kh-31P (نام ناتو = AS-17 Krypton) با برد 110 کیلومتر

* تا دو موشک هوا به زمین ضدرادار Kh-58 (نام ناتو = AS-11 Kilter) با بردی بین 70 تا 120 کیلومتر بسته به ارتفاع پرتاب

* تا دو موشک هوا به زمین هدایت تلویزیونی Kh-59 (نام ناتو = AS-13 Kingbolt) با برد 115 کیلومتر (مشابه موشک آمریکایی AGM-130)

* تا دو بمب هدایت لیزری بسیار دقیق KAB-500KR

* تا دو بمب هدایت لیزری KAB-1500L

* در هر سوخوی24 تا شش مقر ویژهء حمل پرتاب راکت همانند سری UB32 را می‏توان نصب نمود.

* وزن بمب های متعارف قابل حمل در سوخوی24، بین 7.5 تا 8 تن می‏باشد.

* در هر سوخوی24 می‏توان حداکثر تا سه قبضه مسلسل شش لول 23 م م از نوع Gsh-6-23 را نصب نمود که قدرت نواختی برابر 9000 تیر فشنگ بر دقیقه را دارا هستند و هرکدام نیز حامل 500 تیر می‏باشند.

هدفگیری و هدفیابی در Su-24M
در سوخوی24، سامانهء ناوبری و کمکی PNS-24 تعبیه شده است. PNS-24 به تجهیزات سامانهء ناوبری رادیویی اتصال دارد که امکان اجرای این وظایف را می‏بخشد: اخطار برخورد به عوارض زمین، کشف اهداف و انهدام آنها به روش بمباران Toss یا Level، نشانه‏گذاری اهداف کشف شده جهت شلیک موشک، کشف رادارها و پرتابگرهای موشکهای سام متعلق به این رادارها و امکان هدایت کاملن خودکار یا نیمه‏خودکار به هنگام تقرب جهت فرود در ارتفاع حدود 40 تا 50 متری. در جنگندهء Su-24M، سامانهء بهبود یافتهء ناوبری و کمک PNS-M نصب شده است که شامل یک سامانهء نشانه‏روی لیزری / تلویزیونی جهت شلیک موشکهای هوا به زمین هدایت لیزری / تلویزیونی می‏باشد.

هرچند دو هواپیما در یک کلاس نیستند، اما در نیروی هوایی ایران، سوخوی24 تقریبن همان نقش اف4 را ایفا می کند.

بهینه‏سازی سوخو24 های ایران
به گفتهء رسانه‏های نظامی غربی، ایران با توجه به دستیابی به سامانه‏های جنگ‏افزار راهبردی قدرتمند، به دنبال ایجاد قابلیتهای دفاعی دوربرد در تجهیزات خود است. از دیدگاه این منابع خبری، تهران توانایی‏های قابل ملاحظه‏ای برای ایجاد قابلیتهای عملیات سوختگیری هوایی پیشرفته در تجهیزات حملات هوایی خود که می‏توانند از سامانه‏های مذکور بهره گیرند در اختیار دارد و یکی از مهمترین آنها، بمب‏افکن Su-24MK نیروی هوایی اسلامی ایران (IRIAF) می‏باشد.

ایالات متحده در نیمهء دوم دههء 1970 میلادی ایران را به چندین هواپیمای سوخترسان هوایی همچون هواپیمای B707 مجهز به دو بوم و B747 مجهز به کاوشگر و چتر کندساز تجهیز کرد که بعدها به مخزن سوخت در بخش زیرین نیز مجهز گشتند. اگرچه هم‏اکنون نیروی هوایی اسلامی ایران دارای قابلیتهای سوخت‏رسانی هوا به هوای محدود می‏باشد. هر دو نوع هواپیمای مذکور که در حال حاضر در اسکادران ترابری نیروی هوایی واقع در پایگاه یکم شکاری تهران مستقر هستند، برای پشتیبانی از جنگنده‏های F-14A Tomcat مورد استفاده قرار می‏گیرند ولی برای سوخت‏رسانی به هواپیماهای روسی، تغییری در آنها داده نشده است.
بنابراین ایران با دو گزینه برای تسهیل قابلیتهای سوختگیری هوایی هواپیماهای Su-24MK مواجه است:

1) به دست آوردن یک غلاف کاوشگر و چتر کندساز جدید برای هواپیمای تانکر 747 و 707 از کشوری دیگر. (به احتمال زیاد روسیه)

2) یا ساخت آن به روش مهندسی معکوس از روی مدل آمریکایی موجود کاوشگر Su-24MK و این راهی است که ایرانی‏ها در گذشته ثابت کرده‏اند در آن تبحر زیادی دارند.

نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران (IRGCAF) وظیفه دارد بر برنامهء حملات راهبردی نظارت کند. جهاد خودکفایی سپاه پاسداران (سازمانی که برنامه‏های ویژه شامل ساخت و روزآمدسازی سامانه‏های راداری و جنگ‏افزارها را به اجرا در می‏آورد) نیز بر روزآمدسازی فناوری‏های ویژه در راستای پشتیبانی از برنامهء حملات دوربرد نظارت خواهد کرد. به گفته منابع آگاه، احتمالن ساخت و توسعهء سامانه‏های مهندسی معکوس شده از جمله این موارد خواهد بود.
به عنوان بخشی از این برنامه، نیروی هوایی، آموزشها و تمرینات پیشرفته‏ای را برای خلبانان ارشد خود آغاز کرده تا آنها تجربهء ماموریتهای دوربرد را که شامل تمرینهای سوختگیری هوایی بر فراز ایران و روسیه است به دست آورند. این مهم به دنبال توافقنامه همکاری استراتژیک که بین تهران و دمشق در نوامبر سال 2005 به امضا رسید تسهیل گشته است. در یکی از بندهای این توافقنامه، سوریه به عنوان یک پایگاه هوایی برای ج.ا ایران در نظر گرفته شده است. بدین ترتیب دمشق به هواپیماهای نیروی هوایی ج.ا ایران اجازه می‏دهد تا پس از بازگشت از ماموریت (درگیری با اهدافی در دریای مدیترانه) در مواقع اضطراری از پایگاههای نیروی هوایی سوریه برای فرود استفاده کند.
به گفته منابع مذکور، این امر در یادداشت تفاهم همکاری نظامی که به تاریخ 16 ژوئن 2006 در تهران بین سردار سرتیپ مصطفی محمد نجار وزیر دفاع ج.ا ایران و همتای سوری وی سپهبد حسن علی ترکمانی به امضا رسید، تقویت شده است. در گفتگوهای مقدماتی قبل از یادداشت تفاهم 16 ژوئن نیز، تیمسار سرتیپ خلبان کریم قوامی فرمانده وقت نیروی هوایی ارتش اسلامی ایران و ژنرال علی حبیب رییس ستاد کل نیروی هوای مسلح سوریه برای انجام تمرینات هوایی ارتش در خاک سوریه بر روی هواپیماهای نیروی هوایی سوریه به منظور آشنایی آنها با ویژگیهای جغرافیایی منطقه به توافق رسیده بودند.
به نقل از رسانه ها، در برخی مواقع، تمرینات سوختگیری هوایی در خارج از پایگاه هفتم شکاری شیراز در هنگام شب و در ارتفاع بسیار پایین (1000 پا) و بیشتر با استفاده از هواپیماهای سوخت‏رسان 747 انجام می‏گیرد. این سناریوی عملیاتی شبیه‏سازی شده شامل سوختگیری جنگنده‏های ایرانی است که در هنگام شب و در ارتفاع پایین بر فراز مدیترانه به سوی هدف حرکت می کنند.
به گفته این منابع، خلبانان نیروی هوایی ج.ا ایران، برای استفاده از تاکتیکهای راداری پیشرفته، عوارض زمینی، مانور و اقدامات متقابل الکترونیکی به منظور غافلگیری دشمن، کاهش زمان خطر و کاهش فرصتهای رهگیری دشمن آموزش دیده اند. این منابع خاطرنشان می‏کنند نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به دنبال راههای جایگزینی برای دستیابی به تعداد کمی از این قابلیتهای بالقوه است که شامل تلاشهای جهاد خودکفایی برای توسعه سامانه‏های پرتاب شونده هوایی هواپیمای Su-24MK می‏باشد.
در پایان این سوال مطرح می‏شود که آیا ایران می‏تواند قابلیتهای دفاعی دوربرد خود را به میزانی توسعه دهد تا به یک تهدید راهبردی بالقوه برای قدرتهای منطقه که احتمال دارد مورد حمله ایران قرار گیرند تبدیل شود؟ این مسئله نکته‏ای قابل بحث است که ایران چگونه توسعهء این قابلیتها را انجام می‏دهد؟ آیا روش، تنها یک تاکتیک نیست که برای بازدارندگی تهاجمی و تقویت تصویری از افزایش قدرت منطقه‏ای این کشور طراحی شده است؟
همچنین ادعای ایران در مورد توسعه قابلیتهای پرتاب موشک از زیردریایی، به عنوان راهی برای پرتاب بالقوهء راهبردی، بدون شک اغراق‏آمیز است. نیروی دریایی اسلامی ایران در طول رزمآیش بزرگ ضربت ذوالفقار در 27 اوت 2006 ادعا کرده که پرتاب موشک طراحی شده سطح به سطح دوربرد ثاقب، از یک زیردریایی را به اجرا در آورده است. اگر چه برخی از منابع نظامی اعتقاد دارند که تصاویر منتشر شده به وسیلهء ترکیب یک فیلم از پرتاب موشک از یک قایق جنگی با فیلمی از زیردریایی ایران ساخته شده است. این منابع در ادامه خاطرنشان کرده‏اند ایران دارای سه‏گونه زیردریایی در کلاسهای کیلو، قدیر و نهنگ 1 (دو تای آخری زیردریایی‏های کوچکی هستند) است و هیچ کدام از آنها توانایی شلیک موشک را از زیر آب ندارند. به گفته این منابع، نیاز به خلق چنین تصوراتی از افزایش قابلیتهای نظامی، ناشی از تصمیم ایران برای ایجاد یک نیروی بازدارنده در منطقهء خلیج فارس در مقابل کشورهای عربی و جلوگیری از حمله به تاسیسات اتمی این کشور است.
اخیرن تعداد پرواز جنگنده های سوخوی24 مستقر در پایگاه شیراز افزایش یافته است و این جنگنده ها به مرتب، مشغول انجام عملیاتهای تمرینی، نظیر سوختگیری هوایی و پرتاب بمب و راکت هستند. همچنین به نظر می رسد تعداد این جنگنده ها نیز افزوده شده باشد.
IRIAF Su-24MK
جمهوری اسلامی ایران آخرین مشتری این جنگنده در خاورمیانه بود. ایران 12 فروند فنسر نوع D سفارش داد که نخستین فروند ان در سال 1992 تحویل داده شد. طبق گزارشهای موجود، میزان آموزش خلبانان Su-24MK ایرانی تا سال 1995 بسیار اندک بود، اما از آن زمان تاکنون بهبود و افزایش قابل ملاحظه‏ای داشته است، به طوری که خلبانان روسی که برای آموزش ایرانیان به شیراز آمده بودند از مهارت آنان در انجام مانور پیچیده سوختگیری هوایی، آن هم در ارتفاع بسیار پائین ابراز تعجب نموده بودند.
طبق گزارشهای موجود، تا میانه‏های دههء 1990 میلادی، حدود 4 فروند از Su-24MK ایرانی در سوانح هوایی از دست رفته بودند! اولین سانحهء سوخوی24 در ایران به تاریخ 17 بهمن سال 1371 به وقوع پیوست و در جریان آن، یک فروند سوخوی24 با یک فروند هواپیمای مسافربری Tu-154M که در حال اوج‏گیری بود در حومهء تهران به یکدیگر برخورد کردند و تمامی مسافران و خدمهء دو هواپیما کشته شدند.
گزارشهایی نیز مبنی بر ارتقاء این جنگنده توسط کارشناسان داخلی ایران وجود دارد که از جملهء آنها می‏توان به افزودن امکان توانایی سوختگیری هوایی از سوخت‏رسان‏های KC-707 اشاره کرد. این جنگنده همچنین در حالت مسلح شده با جنگ‏افزارهای هدایت دقیق ساخت ایران از جمله خانواده بمبهای الکترواپتیکی «ستار» و «قدر» دیده شده است. همچنین فنسرهای ایرانی با یکپارچه‏سازی موشک چینی C-802 و نمونهء ساخت داخل آن (موشک ضدکشتی نور) به توانایی رزم دریایی قابل ملاحظه‏ای نیز دست یافته‏اند به نحوی که این هواپیماها، بدل به کابوس ترسناکی برای ناوهای هواپیمابر مستقر در منطقه شده‏اند.
با توجه به عدم حضور فنسرهای ایران در آخرین مانور نظامی ارتش ایران که ضربت ذوالفقار نامیده می‏شد، گزارشاتی دال بر حضور این بمب‏افکن‏ها در روسیه جهت بهینه‏سازی سیستم‏ها درج گردید. امروزه به نظر می‏رسد فنسرهای ایران، علاوه بر گسترش حمل تسلیحات گوناگون نظیر موشک هوا به هوای Vympel R-73، موشک هوا به زمین Kh-59، موشک ضدکشتی AM-39 Exocet، مشمول برخی تغییرات در آویونیک و کابین نیز شده باشند. ضمن اینکه فنسرهای ایران به طور قطع دارای توان اجرای عملیات ضدرادار نیز می‏باشند که تاکنون در مورد نوع تسلیحات مخصوص این عملیات که در اختیار نیروی هوایی اسلامی ایران قرار گرفته است، اطلاعات دقیقی در دسترس قرار نگرفته است.
Su-24MK در برابر F-4E Phantom II

* میزان حمل مهمات:
در F-4E معادل 8480 کیلوگرم
در Su-24M معادل 8000 کیلوگرم

هر دو هواپیما، به میزان تقریبن مشابهی می‏توانند بارگذاری شوند، با این تفاوت جنگندهء اف4، به دلیل بالهای ثابت، به فاصلهء بیشتری جهت برخاست یا فرود نیازمند است، هرچند که این امر، اهمیت زیادی برای یک بمب‏افکن تاکتیکی ندارد، زیرا این گونه هواپیماها از عمق خطوط دفاعی برخاست می‏کنند و زمان برخاست اهمیت بر کیفیت ماموریت آنها نمی‏گذارد.
امتیاز فانتوم: 8 از 10
امتیاز فنسر: 7 از 10

* مقدورات پروازی:
سوخوی24 با حداکثر سرعتی که به سختی به میزان 1340 کیلومتر بر ساعت می‎‏رسد، تنها قادر است تا ارتفاع 11000 متری اوج بگیرد. موتورهای توربوجت Al-21F بسیار پرمصرف، پرصدا و دودزا هستند و به همین دلیل، برد عملیاتی سوخوی24 در یک ماموریت ضربتی معمول با 3000 کیلوگرم مهمات، دو مخزن سوخت خارجی و پرواز به روش lo-lo-lo (حفظ ارتفاع پست در کل مسیر پروازی) تنها به 560 کیلومتر می‏رسد. این رقم برای یک بمب‏افکن تاکتیکی، بسیار کم و غیرقابل قبول محسوب می‏شود، علی‏الخصوص اینکه اغلب مدلهای صادراتی سوخوی24، فاقد غلاف سوختگیری هوایی هستند.

با توجه به سقف پروازی پائین سوخوی24، از این بمب‏افکن نمی‏توان در ماموریتهایی که نیاز به اوج‏گیری به ارتفاع بالا، جهت گمراه کردن رادارهای دشمن باشد، بهره گرفت، در حالی که F-4E به راحتی به ارتفاع 60 هزار فوت و بالاتر نیز قادر است صعود نماید. (F-4A توانسته بود به رکورد ارتفاع حدود 98 هزار فوت دست یابد)

نرخ اوج‏‏گیری سوخوی24 به دلیل همان موتورهای معیوب، تنها در یک دقیقه اول به رقم 150 متر بر ثانیه می‏رساند و پس از آن، این رقم کاهش می‏یابد و در نهایت هواپیما دچار واماندگی (Stall) می‏شود، اما در F-4E هرچند موتورهای J-79 نیز نسبت به موتورهای توربوفن مورد استفاده در F-111 پرمصرف محسوب می‏شوند، اما همین موتورها، به راحتی و با اندک مدتی استفاده از توان پس‏‎سوز، فانتوم را با 210 متر بر ثانیه به اوج آسمان می‏رسانند. F-4E با موتورهای توانمند و بدنهء‌ مستحکمی که در اختیار دارد، به راحتی از پس گردشهای تند و پرفشار برمی‏آید و به همین دلیل است که می‏تواند در نبردهای نزدیک هوایی نیز شرکت کرده و با هواپیماهای مهاجم دشمن، دست و پنجه نرم کند. F-4E قادر است به راحتی تا چند دقیقه، شتاب مثبت در اوج‏گیری و افزایش سرعت را حفظ نماید، توانی که تنها اندکی ضعیف‏تر از جنگندهء F-15 Eagle ارزیابی می‏شود.

F-4E برای خارج شدن از تیررس جنگنده‏های دشمن، قادر است با رهاسازی مخازن خارجی سوخت، به راحتی با استفاده از پس‏سوز، سرعت خود را به بیش از 2 ماخ برساند، که چنین توانی در هیچ کدام از مدلهای سوخوی24 وجود ندارد. با توجه به احتمال درگیری سوخوی24 با شکاری‏هایی نظیر F-15، F-16 و F/A-18، و با توجه به ضعف شدید سوخوی24 در نبردهای نزدیک یا دور هوایی، این بمب‏افکن، تنها باید با افزایش سرعت خود، از دسترس این شکاری‏ها خارج شود که به دلیل ضعف موتورها، به احتمال زیاد در این امر موفق نخواهد بود و هدف موشکهای آمرام شکاری‏های آمریکایی خواهد شد.
امتیاز فانتوم: 8 از 10
امتیاز فنسر: 3 از 10

* تسلیحات ضربتی:
هر دو هواپیمای F-4E و Su-24MK دارای طیف گسترده و متنوعی از تسلیحات قابل حمل هستند. سوخوی24، قادر است سه نوع موشک هوا به زمین هدایت شوند را حمل و پرتاب نماید. (هدایت رادیویی، هدایت تلویزیونی و هدایت لیزری) این تنوع در حمل تسلیحات، انتخاب خدمهء‌ سوخوی24 را در حمله به اهداف زمینی در شرائط پراغتشاش (Jam mode) را آسان می‏کند. به جز این، سوخوی24 قادر است تا از موشکهای مهلک و دوربرد ضدرادار Kh-31P و Kh-58 به تعداد دو فروند در هر هواپیما بهره ببرد و در عملیات ضدرادار (SEAD) و شکستن حلقهء پدافندی دشمن شرکت نماید. بدین ترتیب، در یک دستهء مثلن 5 فروندی از بمب‏‏افکن‏های سوخوی24، یک فروند با موشکهای ضدرادار و هوا به هوا بارگذاری می‏‎شود و چهار فروند دیگر نیز با بمب و موشکهای هوا به زمین. بدین ترتیب با توجه به گیرنده‏های پرقدرت سوخوی24 در شناسایی رادار و موشکهای سام دشمن، عملیات ضربتی با انهدام سایت پدافندی دشمن، با موفقیت به انجام خواهد رسید، ضمن اینکه با موشکهای R-73 مانعی در برابر شکاری‏های دشمن ایجاد خواهد نمود.

سوخوی24 با موشکهای ضدکشتی بسیار مهلک C-802 Noor بارگذاری می‎شود که در مقابل، F-4E جهت حمله به کشتی‏ها، تنها باید به موشکهای قدیمی و ضعیف AGM-65A/B Maverick تکیه کند که ضمن دقت خوب، برد کمی نیز دارند. از این رو، سوخوی24 در عملیات ضدکشتی و دریایی، کاملن برتر از فانتوم می‏باشد، و به همین دلیل است که تعداد زیادی از سوخوهای24 هنوز در خدمت نیروی دریایی روسیه باقی مانده‏اند. به تازگی، F-4E های ایران با استفاده از غلاف خارجی Pave Tack، قادر شده‏اند موشکهای هوا به زمین هدایت لیزری ناشناسی را شلیک نمایند، هرچند که برد و میزان تخریب این موشکها معلوم نمی‏باشد.
امتیاز فانتوم: 4 از 10
امتیاز فنسر: 9 از 10

* تسلیحات هوا به هوا :
سوخوی24 برای دفاع هوایی، همانند بمب‏افکن F-111 و جنگندهء ضربتی Tornado IDS، تنها به دو موشک کوتاه‏برد هوا به هوا از نوع Vympel R-60 مجهز می‎شود که این موشکها بردی بین 3 تا 4 کیلومتر دارند و به هیچ وجه جوابگوی نیازهای یک نبرد هوایی در قرن حاضر نیستند. به تازگی گفته می‎شود سوخو24 های ایران پس از بهینه‏سازی در روسیه، به توانایی حمل دو یا چهار موشک هوا به هوای گرمایاب و برد متوسط Vympel R-73 دست یافته‏اند. این برنامهء‌ بهینه‏‎سازی، باعث دردسرهای زیادی برای کارخانهء سوخوی روسیه شد و این شرکت را مشمول تحریم ایالات متحده نمود.

برخلاف سوخوی24 که فاقد توانایی پرتاب موشکهای راداری میان‏‎برد می‏باشد، جنگندهء F-4E قادر است با موشکهای میان‏برد هدایت راداری AIM-7E-2 که بردی در حدود 35 تا 40 کیلومتر دارند تجهیز شود و خلبان فانتوم، با شلیک این موشکها و ساقط کردن هواپیمای دشمن، نیازی به وارد شدن در یک نبرد سنگین و نزدیک هوایی نداشته باشد.

هرچند کسی انتظار ندارد بمب‏افکنی همانند سوخوی24 به کارزار نبرد هوایی فرستاده شود (حماقتی که توسط لیبی جهت رهگیری جنگنده‏های F-14 نیروی دریایی ایالات متحده با سوخوی20 انجام شد!) ولی از F-4E می‏توان برای رهگیری و شکار جنگنده‏های مهاجم دشمن نیز بهره برد، کما اینکه در زمان جنگ با عراق، فانتوم‏های ایران، بارها جنگنده‏های عراقی نظیر میگهای21 و 23 و سوخوی20 و 22 را ساقط کردند.
امتیاز فانتوم: 7 از 10
امتیاز فنسر: 3 از 10

* سیستم‏های آویونیک:
سوخوی24 را باید مجموعهء پرنده‏ای از سیستم‏های کامپیوتری و آویونیکی نامید. به جهت اینکه سوخوی24 در انجام عملیات ضربتی خود از تهدیدات احتمالی دشمن به دور باشد، گیرنده‏ها و اخطارگرهای گوناگونی در این هواپیما نصب شده است که خدمهء سوخوی24 را از رهگیری شدن و یا شلیک موشک سام به فوریت باخبر می‏‎سازند.

رادار تعقیب عوارض زمین یا Terrain-Following-Radar امکان پرواز در ارتفاعی بسیار پست را به صورت دست آزاد (Hands-Off) به خدمهء هواپیما می‏دهند. چنین قابلیتی تنها در بمب‏افکن آمریکایی F-111 تعبیه گشته بود و جنگندهء Tornado IDS نیز از این قابلیت بهره‏مند است. اما در F-4E، جهت پرواز در ارتفاع پست، باید متکی به مهارت و تجربهء خلبان بود، ضمن اینکه پرواز ارتفاع پست در شب با جنگندهء F-4E، بدون استفاده از چنین سامانه‏ای تقریبن غیرممکن است، مگر اینکه محدودهء پروازی، منطقه‏ای بدون عوارض و تقریبن Flat باشد.

در F-4E اخطارگر پرتاب موشک موجود است. همچنین یک غلاف خارجی به نام ALQ-119 جهت اغتشاش در رادارهای دشمن توسط F-4E حمل می‏شود، اما تنها در برابر موشکهای قدیمی SA-2 و SA-3 کارایی اندکی دارد. سیستم‏های اخطارگر F-4E تنها می‏توانند رهگیری شدن هواپیما را اطلاع دهند.
امتیاز فانتوم: 3 از 10
امتیاز فنسر: 10 از 10

امتیاز نهایی:
فانتوم = 30
فنسر = 32

آنطور که مشخص گردید، هر دو جنگنده، توانایی هایی خاص خود را دارا هستند و نمی توان به طور قاطع، یکی را بر دیگری برتری داد. اما اگر سوخوی24 با تسلیحات ویژهء‌ خود نظیر موشکهای ضدکشتی و یا موشکهای ضدرادار تجهیز شود، قادر است در عملیاتهایی شرکت کند که از عهدهء جنگنده ای چون F-4E بر نمی آید. فانتوم را در عملیاتهای ضربتی، می توان با یک یا دو موشک اسپارو مجهز نمود تا شکاری های دشمن را قبل از نزدیک شدن، هدف قرار دهد، هرچند که بازهم میزان موفقیت در چنین عملیاتی، بستگی به توانایی تجهیزاتی دشمن دارد و حداقل در قالب تئوری، نمی توان جنگندهای چون فانتوم را به جنگ کشوری فرستاد که مجهز به شکاری هایی از نوع اف15 و اف16 است.

منابع:
مجله هوایی
Global Security
Acig.Org
Airforce Technology
Milavia
مجله صنایع هوایی شماره 191 صفحات 11 و 12
منابع مجله صنایع هوایی شماره 193 صفحه 37
شلیک و هدف گیری موفقیت آمیز موشک فوق مدرن ثاقب
محل استقرار جنگنده‏های ایرانی (بنا به گزارش سایت آویا)
انجمن هوافضا
دفتر طراحی سوخوی روسیه
پاسخ
جعفر خان حسابی من رو ذوق زده کردی
واقعآ خیلی زحمت کشیدی دستت درد نکنه .. چه اطلاعات جالب و علمی .. شما و اوالانچ عزیزم واقعآ شاهکار کردید
اواخر مطلب که به نیروی هوایی فعلی رسید .. یه لحظه ترسیدم .. اخه یکی از موضوعاتی که به من گیر دادند همین اطلاعات شکاری ها بود .. اما وقتی دیدم منابع داخلی آن ها رو درج کرده خیالم راحت شد .
دلم نمی امد بخش ارتش خودمون رو حذف کنم .. واقعآ حیف است
حتمآ در جریان هستی که از من خواسته اند در باره ارتش فعلآ چیزی ننویسم
شما هم حواس ات باشد
ولی من در حال نگارش مطلبی هستم که این عزیزان رو به چالش کشده ام .. البته من خودم به شخصه دیگه دوست ندارم در این مورد بنویسم
باز هم از شما دوست فرهیخته ام تشکر و قدردانی می کنم

آقا بهروز و دوستان گرانقدر
سلام

واقعا موضوع جالبی بود به خصوص با تفاسیر و شیوه روایت گری آقا بهروز.ممنون

آقای جعفر بسیار خوشحالم از اینکه بار دیگر در کنار ما هستید.امیدوارم سفر کرمان خوش گذشته باشد.

اما درباره نظر آقا (احسان) مبنی بر چاپ مطلبی که آقای صادقی زحمت ترجمه آن را کشیده بودند در مجله صنایع هوایی.منظورم دزدیدن میگ-21 است.اگر اشتباه نکنم منظور آقا احسان اشاره به مقاله 2 قسمتی (بر باد رفته) است که به طور موردی و بسیار گذرا به چنیدین مورد از جاسوسی و سرقت های هوایی اشاره کرده که جریان ربوده شدن میگ-21 عراقی هم در آن اشاره شده ولی به هیچ عنوان به طور اختصاصی و دقیق مشابه آنچه که جناب صادقی انجام داده اند قطعا نبوده.لازم بود که این موضوع را بیان کنم تا به زحمت و تلاش ایشان ایرادی نباشد.

((قسمت سوم))

فيلمي که تلويزيون ها نشان دادند چه بود؟

آنچه شبکه هاي تلويزيوني روسيه نشان دادند بخشي از فيلم است که کالبد شکافي جسد يافت شده را به نمايش مي گذارد .اين قسمت براي نخستين بار در موزه لندن به نمايش در معرض ديد عمومي قرار گرفت .براي تماشاي آن ار حدود 100 نفر دعوت شده بود و قبل از ورود به سالن کليه افراد مورد بازرسي دقيق و کامل قرار گرفتند تا مشخص گردد که حتما با خود هيچ نوع دوربين يا ضبط صوتي حمل نمي کنند.عجيب اينکه غير از فردي که فيلم را به نمايش در آورد هيچ مسئول ديگري در سالن وجود نداشت و قبل از شروع آن نيز کسي به معرفي فيلم نپرداخت و بعد هم به هيچ سوالي پاسخ داده نشد ونمايش تقريبا 25 دقيقه طول کشيد اما اين تمام فيلم نيست و بر اساس ادعاي آقاي سانتيلي زمان کامل فيلم موجود در بايگاني ايشان 150 دقيقه است .
اين فيلم محلي را نشان مي دهد شبيه اتاق تشريح بيمارستان که ميزي در يک طرف آن قرار دارد و چيزي شبيه يک انسان که آن را صاحب فيلم موجودي ازيک سياره ديگر مي نامد روي ميز ديده مي شود که کاملا برهنه است و به صورت طاق باز به پشت خوابيده است.در کنار ميز دو نفر با لباسي شبيه جراحان با دستکش روپوش ماسک و شلوار نسبتا تنگ مشغول کار هستند.يک طرف اتاق پنجره شيشه اي بزرگي شبيه آنچه در اتاق هاي سي سي يو براي ديدن بيمار از طرف عيادت کنندگان وجود دارد ديده مي شود و فردي که او نيز لباس بر تن و ماسکي بر صورت دارد آن طرف شيشه ناظر بر امور است .ماسک ها طوري زده شده اند که صورت را تا زير چشم به طور کامل مي پوشاند و هيچ کدام از افراد قابل شناسايي نيستند.روي ميز تشريح همان طور که آمد موجودي قرار دارد که ظاهرا زميني نيست و بر اساس اندام تناسلی آن را مي توان مونث دانست اما بدون هيچ گونه علائم ثانوي ديگر . شکم بزرگ او از نظر انسان زميني نشانه حاملگي در ماه هاي آخر است اما پس از کالبد شکافي هيچ اثري از کودک يا جنين در آن ديده نمي شود .

دست ها و پاها هر کدام داراي شش انگشت هستند .گوش هايش کوچکتر و ظريفتر از گوش هاي انسان هستند و در محلي پايين تر و به موازات دهان قرار دارند جمجمه بزرگ و کاملا بدون مو و صاف دهان کوچک و نيمه باز که در لحظاتي از فيلم احساس مي شود دندان نيز دارد.چشم ها بادامي و به طور مشهود بزرگتر از حد معمول که کاملا باز هستند .چيزي شبيه به پلک به طور واضح در آن ديده مي نمي شود . روي تخم چشم را يک پرده تيره رنگ پوشانده است که در مرحله اول تصور مي شود تخم چشم موجو کاملا مشکي باشد اما يکي از تشريح کنندگان آن را با يک پنس جراحي بر مي دارد .يک پرده بسيار نازک که کاملا روي تخم چشم قرار داشت درست مثل يک لنز چشمي و يا ماسک بدون چسبيدگي اتصال توسط بافت و غيره . اين پرده بدون استفاده از برش برداشته شد. در اين حالت سفيدي چشم بيش از حد معمول بود و مردمک رو به بالا (شبيه جسد انسان) سفيد چشم به قدري زياد بود که بر خلاف چشم انسان مردمک بخش ناچيزي از آن به حساب مي آمد.قد اين موجود بر اساس شواهد و قرايني که در تصوير مشاهده مي شد نمي توانست از 5/1 متر بلندتر باشد . گرچه جسد به ظاهر حالتي شبيه به ورم در اثر خراب شدن را داشت (شبيه اجسادي که مدت ها در محلي مانده باد مي کنند ) اما هيچ نشانه اي از فساد در بافت هاي تشريح شده ديده نمي شد. بر روي پاي راست در قسمت پايين زانو آثار شديد پارگي عضلات و سوختگي وجود داشت که مشخصا آن را مي توان به از بين رفتن عضلات پا در حين يک تصادم رانندگي و سوختگي ناشي از چنين حوادثي تشبيه کرد. در جسد علائم ديگري که نشانگر صدمه شديد باشد وجود نداشت فقط در قسمت چپ بدن چند جا حالت ضرب ديدگی مشاهده مي شد.دوربين نخست نمايش کلي از اتاق را ضبط کرده بود و نشان مي داد که تشريح کنندگان وسايل و تجهيزات را آماده مي کنند.

ادامه دارد
پاسخ
آوالانچ عزیزو نازنین
از شما به خاطر دفاع از جناب صادقی تشکر می کنم
راستش من به خود اجازه پاسخ گوی در مورد مطالب همکاران رو نمی دهم .. و این مهم رو به عهده دوستان و خود اقای صادقی گذاشتم که شما خیلی عالی تحلیل و پاسخ دادید
اوالانچ عزیز .. سطح کیفی مطالب خیلی ارتقا یافته است
که همه مدیون شما و جعفر خان عزیز هستم
با از هم از مطلب جدید و جالب شما قدردانی می کنم
خسته نباشی دوست فرهیخته ام

دهنمونو آب انداختی عمو بهروز!
پاسخ
چرا پیمان جان
خودت زحمت کشیده بودی .. در اصل دهن من را شما آب انداختی
حالا یک دستی می زنی !!؟
پی نوشت
می بینی چقدر گیج هستم
شما رو با دارا اشتباه گرفتم
پاک نکردم تا خنگ بودنم رو اثبات کنم

جناب مدرسی عزیز، سلام
از این مطلبتون خیلی خوشم اومد. دست شما و آقای افخمی درد نکنه.
در مورد رستورانهای هوایی تهرون خودمون اگر اطلاع بیشتری بدین ممنون میشم، ضمنا صحبت از نمایشگاه هوایی کردین، یاد نمایشگاههای هوایی ای که تو پایگاه وحدتی هر سال عید برقرار میشه افتادم. (ای وای آقا" حفاجایی" ببخشید، نا خواسته بازم صحبت تضعیف ارتش شد). شما اطلاعی در مورد برپایی چنین نمایشگاههایی در پایگاه یکم دارین؟ آخه همونطور که میدونین، این نوع نمایشگاهها خیلی باحالن.
راستی حالتون که خوبه الحمدالله؟
پاسخ
بابک عزیزم .. بله یادمه در پایگاه هم برگزار می شد
اصلآ دوست ندارم بدونم بازهم برگزار می شود یا نه ... نه شیر شتر می خواهم و نه دیدار عرب
در مودر حال و روزم نپرس اصلآ خوب نیست
دارم تقویت و استراحت می کنم .. مثلآ الان ساعت 6 بامداد است که نیم ساعت پیش بیدار شده و به کامنت ها پاسخ می دهم ... معلوم نیست باز کی بخوابم
ممنون از شما

سلام بر کاپیتان بزرگوار و استاد ارجمند
عرض ارادت و خسته نباشید.
مطابل مثل همیشه عالی هستن و نیت فقط ارز ادب و خدا قوت بود کاپیتان.
موفق و پادیار باشید.
یاحق
پاسخ
فدای شما دوست فرهیخته و با محبت ام بشم
خسته نباشی عزیزم
ممنون از لطف شما

ضمنا کاپیتان تو نمایشگاه هوایی جاده کرج هم یک هواپیما رستوران شده که البته خیلی وقت پیش دیدم و یادم نیست که چه هواپیمایی بوده
پاسخ
بله نیما جان .. از این تکنولوژی خیلی جاهای دیگه هم استفاده شده است
من موقع تحقیق جاهای دیگری رو هم دیدم .. اما به خاطر احترام به مطلب دوست عزیزم .. چیزی اضافه نکردم
باز هم از شما سپاسگزارم

سلام بر جناب مدرسی عزیز
پست جالبی بود.
رستوران هوایی تهران همانطور که نوشته اید؛ یک بوئینگ 707 ایران ایر(هما) با رجیستر EP-IRJ بوده که حالا بازنشسته شده!
پاسخ
بله .. میثم جان
دست شما درد نکنه .. راستش رو بخواهی .. جناب افخمی سریال ان رو نوشته بود .. ولی از ترسم که فردا حرف و حدیثی در نیاید از درج ان خودداری کردم
از قدیم گفته اند مار گزیده از ریسمان سیاه و سفید می ترسد
ممنون عزیزم

ببخشید یادم رفت!
رجیستر این هواپیما فوق العاده جالب و زیباست: " Romeo Juliet "
رومئو ژولیت
حالا که رستوران شده؛ می تواند میعاد خوبی برای عشاق جوان باشد!!!
(میثم باریکانی)
پاسخ
چه جالب .. بله حق با شماست
حتی برای ما پیرمرد ها هم می تونه خاطره انگیز باشه
سبز باشی عزیز

با سلام خدمت جناب مدرسی.
خوشحالم که حالتان بهبود پیدا کرد.امیدوارم در سایه توجهات حضرت حق مثل گذشته در صحنه های فرهنگی مفید باشید.خیلی دوست دارم تا انشالله فرصتی پیش بیاید و بتوانم با شما از نزدیک کار کنم ، و از تجربیات گرانقدرتان استفاده ببرم، امیدوارم که این آرزو روزی برآورده شود،
اما در مورد کامنتهایی که خوانندگان برای شما می گذارند و شما هم با صبر و حوصله جوابشان را می دهید حقیقتا خواندنی هستند ولی متاسفانه بعضی مواقع کامنتهایی گذاشته می شود که بار منفی دارد و انسان با خواندن آن متاثر می شود. مانند کامنتی که یکی از خوانندگانتان بنام سلیمانی نوشته بود. من نمی دانم منظور ایشان از بازگو کردن زندگی خوصوصیش چی بوده است . اینکه پول رفتن به دکتر را ندارد و بیکار است و یخچالش خالی است و بعد هم جز خوشبخترین مردم روزگار است دیگر چرا برای شما می گوید. به نظرم امروزه افراد زیادی هستند که دارای مشکلات معیشتی هستند ولی دلیل نمی شود که با بیان آن موجبات دلسردی دیگران و بخصوص جوانان را نسبت به زندگی فراهم کنند.
این دوستمان اگر واقعا احتیاج به کمک دارد اعلام کند تا از طریق شما ما و دیگر خوانندگان برایش کاری انجام دهیم و اگر هم واقعا احتیاج به کمکی ندارد که چرا آه و ناله .
به هر حال آقای مدرسی اگر کاری از دستم بر بیاید حاضرم برای این بنده خدا انجام دهم .

با تشکر
پاسخ
به به جناب دولتیاری نازنین
آقا جان من تو هوا دنبالت می گشتم .. رو زمین پیدات کردم
قضیه از این قراره که من بعد از نصب نرم افزاری فایل های بسیاری رو موفق با باز کردن شدم از جمله فایل تصویری از شما
خیلی گزارش جالب بود .. خیلی وسوسه شدم در سایت درج کنم .. اگر چه به محتوای سایت من نمی خورد .. ولی به خاطر قدر نهادن به ارزش های دینی و ایرانی خیلی دلم می خواست ان رو درج کنم
از طرفی هم تاریخ ان گذشته بود .. و هم شما کم پیدا بودید که لااقل عذر خواهی کنم .. به هر حال خیلی لذت بردم
مخصوصآ قسمت اخر که موبایل ها رو خاموش کردید .. همیشه این گونه است .. من هم تجارب زیادی از این گونه مراسم و رابطه ها دارم
در مورد اون دوست عزیزمون .. من بر عکس شما فکر می کنم
و معتقدم او می خواست با تکیه و زوم کردن روی تهی دستی اش ، از اعتماد به نفس و خوشبختی اش بگوید .. که درس خیلی خوبی برای جوانان است
من هم معتقدم پول خوشبختی نمی اورد .. انسان ها باید با منش و تقوای خود با دیگران فرق داشته باشند نه با ثروت و پول زیاد
امیدوارم اون دوست عزیزمون وضع مالی اش خوب شود .. و گرنه به قول شما راه های فراوانی برای مساعدت به او است
جعفر جان .. باز هم در مورد گزارش زیبایت خیلی عذر خواهی می کنم .. فقط یک بخش نوشته شما برایم گنگ بود .. و آن نظری بود که در باره دختر حضرت امام نوشته بودی !! من فکر کردم اشتباه تایپی بوده باشد
ممنون عزیزم

سلام استاد
خسته نباشيد
متاسفانه مدتي وقت سر زدن به اينجا رو نداشتم
الان هم چند ساعتي ميشه كه چند پست قبلي و كامنت ها رو دارم ميخونم و بالاخره الان تمام شد
اول از همه آرزوي سلامتي روز افزون
دوم آرزوي روزي كه يه مجله توپ در مورد پرواز داشته باشين كه اين همه مطلب به دردبخور رو توش چاپ كنين
سوم هم آرزوي روزي كه همه قدر اين كار بزرگ شما رو بدونن

پاسخ
فرید عزیز و نازنین
ما که همیشه به شما زحمت های فراوانی می دهیم
از شما به خاطر همه ان ها تشکر می کنم
خوشحالم که فرصت پیدا کردی به دوستان سری بزنی
غیبت شما در راستای منفعت برای همه است
شما با کار های عامالمنفعه ای که انجام می دهید .. اجر خوبی خواهید برد
در مورد قلبم .. راستش دارم دارو مصرف می کنم .. و از خونه بیرون می روم .. گاهی با آژانس به کرج برده تا با دید نوه ها دلم باز بشه
ممنون از شما پسر عزیز و مهربان
در باره اون قضیه اصلآ حرف اش رو نزن
شما به گردن ما حق دارید

سلام كاپيتان
(شتلق) با احترام و اميد به بهبودي كامل ، قربان به استحضار مي رسانم (شوخي )
بر اساس شماره تلفني كه از دوست عزيزمان جناب يوسفي به بنده داده بوديد با ايشان تماس گرفتم زمان اجراي اير شو بر اساس مسائل هواشناسي به ارديبهشت سال آينده موكول شد و زمان دقيق بعداً اعلام مي شود ولي دوستان براي دريافت اطلاعات كامل مي توانند به سايت :
http://www.tehranairshow.ir
مراجعه نمايند
به اميد سلامتي كامل و شادكامي و پيشاپيش تبريك سال نو براي شما
خبـــــــر دار (شتلق)
قربان شما
پاسخ
امیر عزیز و نازنینم
من هم قبل از این که حالم بد بشه ..تحلیلی از هوای منطقه در 5 سال گذشته و پیش بینی ها رو دیدم .. و به دوستان گفتم به مشکل بر خواهند خورد . به همین دلیل انتظار کنسلی موقت آن را داشتم ... احتمال می دهم شانزدهم اردیبهشت ماه برگزار بشه .. البته اطلاعات من قدیمی است
خب فرصتی پیش می آید که من در خدمت دوستان عزیزم باشم
مطمئن باشید هر توع خبر و اطلاع رسانی ابتدا در همین سایت و سایت خود ایر شو انجام خواهد گرفت
ممنون از همه

بهروز جان از اینکه بدلیل بیماری و گرفتاریهای شب عید از نظر کاری موفق نشدم زودتر مصدع و توضیحات سه شنبه را بدهم عذر خواهی میکنم.امروز روی ایمیل شخصی مطلب را نوشتم که امیدوارم دیده باشید.آرزوی سلامت و بهروزی برایتان دارم.در مورد نمایشگاه هوائی نمیدانم براه افتاد یا خیر؟ آیا فردا برقرار است ؟ متشکرم.
پاسخ
استاد ارجمند جناب فرنودی عزیزم
من باید از شما عذر خواهی کنم که به دلیل تآلم های روحی و شوک حاصل از مشکلی که برای پسرم به وجود امد ، موفق نشدم با شما ارتباط برقرار کنم
زمانی از خواب بیدار می شوم ، که همه در خواب هستند !! محمود جان من ای میل رو خوندم .. اما متآسفانه به دلیل درج اعداد ، موفق به تشخیص کل بدهی نشدم .. البته همسرم می گفت چیزی حدود هفت و خرده ای بود . که آقای تهرانی صندوق دار بیان کرده بود
ولی به هر حال چشم .. من بعد از عید به اتفاق شما اون جا می روم تا کار رو تمام کنم
از شما به خاطر تمام زحماتی که برای بنده کشیدی .. قلبآ ممنونم .. انشاالله بتونم جبران این همه زحمت و محبت رو بکنم
من می دانم شما خیلی درگیر کار های آژانس هواپیمایی خودت هستی .. و این ایام سرتون شلوغه .. و درک می کنم که شما چقدر برایم احترام قائل بودی که رویم رو زمین نزدی
خودت می دونی کسی دیگری رو نداشتم
ممنون از شما
پیشاپیش عید نوروز رو به شما و خانواده محترمتان تبریک می گویم

جناب مدرسی گل درود
سپاس بابت این مقاله خوب، دم شما هم گرم. امیدوارم دوست تهرانی شما یه سری به رستوران هواپیمایی آنجا بزند و آقای رستوران دار دم دوستتان را ببیند سبیل سایت چرب شود و من یکی !!! جسارتا بنابه سپاس از این شیراز خوش آب و هوا و تمیز بیام تهرون و یه شام جیگر کبابا کن توی اون رستوران بخورم.
البته من یکی دو ماهی هست که چای را ترک کرده ام و نسکافه باز شده ام.
بعد از شام می رم توی کار نسکافه
قربون روی گل و مهربان شما برم
خدانگهدار
از آقای علیرضا صادقی هم خیلی تشکر می کنم که در مورد چگونگی لذت بردن از نمایشگاه های هوایی می نویسند
با اجازتون در سایت خودمون از این مطالب با حفظ لینک به سایت شما استفاده خواهیم کرد.
پاسخ
ممنون سپند عزیز
راستش یکی از دوستان اعلام کرد که این رستوران مدت هاست که تعطیل است !! دلیل اش رو نمی دونم
شاید جای ان مناسب نیست
به هر حال ممنون از شما

سلام جناب مدرسی
عذر می خواهم مجددا وقت شریفتان را می گیرم.
اگر لطف بفرمایید به آن دوستتان بفرماید دعوتنامه بالاترین ما را هم بفرستند ممنون می شوم .
با تشکر فراوان
پاسخ
جناب دولتیاری عزیز و گرامی
ظاهرا پاسخ به کامنت قبلی که برانون نوشتم رو ملاحظه نفرمودید
حق دارید .. سرتون شب عیدی حسابی شلوغ است
در مورد دعوتنامه .. چشم . لطفآ یک نامه درخواست به جی میل من بفرستید تا آن را به دوستم فوروارد نمایم
موفق باشید

يك رستوران هوايي هم تا چند سال قبل در مركز نمايش هاي هوايي روبروي پارك ارم وجود داشت كه توي يك هواپيماي مسافربري 707 غذا سرو
مي كرد اما غذاش زياد جالب نبود

جناب مدرسي سلام سال نو مبارک مدت دو سال است که از مطالب شما استفاده مي کنم و توصيه آنرا به دوستان مي کنم اميدوارم هميشه شاد باشيد درضمن درموردرستوران هوايي مثل ساير موارد مطالب جالبي ارائه داده بوديد خدا شما را عمر دهد / همکار رسانه اي شما در واحد مرکزي خبر صدا و سيما
پاسخ
جناب آقای محقق گرامی
نمی دونم چگونه خوشحالی خودم رو از آشنایی با شما بیان کنم ..؟
علی جان باور کن برای من بسی افتخار است که دوستی فرهیخته و بزرگوار مطالب سایت را خوانده و تعریف فرماید
بنده ارادت خاصی خدمت دوستان گرامی و زحمتکش ام در واحد مرکزی خبر دارم .. آقایان بابان .. جناب حیدری جمله عزیزانی بودند که افتخار دوستی و حتی مصاحبه در سروش و سایر جریده هایی که بودم ، دارم .. خاطرات زیادی با همکاران شما در مصاحبه های مطبوعاتی دارم .. که خود از بهترین خاطرات ام در ایام حضورم در سیما است .
از شما به خاطر حضور گرم و سبزتون تشکر و قدردانی می کنم ..
حق نگهدارت باد